استعلام
ضوابط و مقررات مربوط به احداث و تبدیل کاربری ،افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی بر
حسب اینکه ملک داخل محدوده قانونی قرار داشته باشد ،در دستورالعمل ماده 14قانون زمین شهری تبیین شده
و از طرفی بخشی از دستورالعمل ماده 14قانون زمین شهری به موجب آرای مکرر هیات محترم عمومی دیوان
عدالت اداری ابطال گردیده است .لذا خواهشمند است در خصوص اعتبار دستورالعمل یاد شده در تسری ضوابط
احداث بنا و تفکیک و افراز باغات و اراضی مزروعی صراحتا اعلام فرمایید که آیا:
-1دادنامه شماره 1383/10/23-346اصداری از هیات عمومی دیوان عدالت اداری دایر بر ابطال بند 1
ضوابط و مقررات مربوط به تامین فضای عمرانی و خدماتی شهرها مصوب 1369/10/3کماکان به قوت و
اعتبار خود باقی است؟
-2میزان سطح اشغال و تراکم اعطایی در پروانه ساختمانی بر روی اراضی دارای ماده 12با نوعیت مزروعی
)با کاربری مسکونی( ضوابط و مقررات طرح تفصیلی مصوب میباشد یا دستورالعمل ماده 14قانون زمین
شهری؟
-3در صورتی که اراضی دارای رأی کمیسیون ماده 12به صورت مزروعی واقع در محدوده قانونی شهر با
کاربریهای خدماتی از قبیل فضای سبز آموزشی قرار داشته باشد اما به سبب عدم وجود اعتبار کافی و یا عدم
احراز ضرورت تملک و همچنین انقضای مهلت قانونی مندرج در ماده واحده قانون تعیین تکلیف املاک واقع در
طرحهای دولتی و شهرداریها ،آیا ملاک صدور پروانه ساخت توسط شهرداری بر روی این گونه املاک ،سطح
اشغال و تراکم املاک همجوار مصوب در طرح تفصیلی است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد ابطال آییننامه و سایر نظامات و مقررات دولتی خلاف شرع
یا قانون یا خروج آن از اختیارات مقام تصویبکننده تا زمانی که در اجرای مادتین 91یا 94قانون تشکیلات و
آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392نقض نشود طبق اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی لازمالاتباع
است و اجرا یا استناد به مقررات ابطال شده وجاهت قانونی ندارد.
-2با عنایت به صراحت ماده 14قانون زمین شهری مصوب 1366با اصلاحات 1390/3/31و توجهاً به
اینکه ضوابط و مقررات شهرسازی شامل کلیه اراضی و املاک میباشد و به عبارت دیگر عامالشمول است،
بنابراین میزان سطح اشغال و تراکم اعطایی در پروانه ساختمانی مشمول ضوابط و مقررات طرح تفصیلی مصوب
است.
-3با عنایت به اینکه طبق تبصره 1ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و
شهرداریها اصلاحی 1380/1/22در صورتیکه طرح در مهلت پنج سال اجرا نشود ،کلیه مالکان از حقوق
مالکانه از جمله احداث بنا و غیره برخوردارند و توجهاً به اینکه کاربری مصوب فقط جهت اجرای طرح به
تصویب رسیده است و با التفات به اینکه کاربری تعیینشده برای اجرای طرح قابلیت استفاده و اعمال حقوق
مالکانه مالکان را فراهم نمیکند و به این طریق حقوق مالکانه آنها در این زمینه ساقط میشود و این امر خلاف
نظر قانونگذار بوده؛ بنابراین در چنین وضعیتی مالکان اینگونه اراضی در اجرای رأی هیأت عمومی دیوان
عدالت اداری به شماره دادنامه 437و 438مورخ 1386/6/25میتوانند از سطح اشغال و تراکم املاک
همجوار در صدور پروانه ساختمانی استفاده کنند.
دکتر احمد رفیعی
سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه