نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۲۳۴

با توجه به مواد 124و 125قانون تجارت ،آیا هیات مدیره میتواند حق اقامه دعوی را به شخصی غیر از مدیر عامل اعم از یکی از اعضای هیات مدیره و یا شخص ثالث تفویض کند؟

اولاً ،مطابق مواد 107و 118لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ،1347اداره شرکت بر عهده هیات مدیره است و مطابق مواد 124و 125لایحه قانونی یاد شده ،مدیرعامل منتخب هیأت مدیره در حدود اختیاراتی که توسط هیات مدیره به وی تفویض شده است ،نماینده شرکت محسوب میگردد؛ لذا اگر طرح دعوی یا دفاع از آن و تقدیم لایحه دفاعیه به مدیر عامل تفویض شده باشد ،ایشان نماینده شرکت در طرح دعوا و تقدیم لایحه دفاعیه به مراجع ذیصلاح قضایی است؛ اما در صورت عدم تفویض اختیار با عنایت به ماده 121لایحه یاد شده ،دادخواست یا لایحه دفاعیه باید به امضای اکثریت اعضای هیأت مدیره برسد. ثانیاً ،اصولاً دعوی باید به وسیله اصیل یا نماینده وی اعم از قانونی ،قضایی یا قراردادی اقامه شود .ضمن آن که نمایندگان قانونی و قضایی نیز میتوانند برای اقامه دعوا شخصاً یا با تعیین وکیل دادگستری اقدام کنند و یا به شخصی وکالت در توکیل اعطا نمایند تا وی ازطریق وکیل دادگستری اقدام کند .در فرض سؤال ،همانگونه که در قسمت اولاً گفته شد ،هیأت مدیره و مدیر عامل حسب مورد نماینده قانونی شرکت میباشند و قانوناً حق اقامه دعوا دارند .بنابراین اگر نخواهند اقامه دعوا نمایند ،چارهای جز اعطای وکالت به وکیل دادگستری به صورت مستقیم یا با واسطه ندارند و تفویض اختیار اقامه دعوا به غیر وکیل دادگستری از جمله یکی از اعضای هیأت مدیره شرکت از سوی ایشان فاقد وجاهت قانونی است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه