استعلام
-1چنانچه دادگاه کیفری در حین رسیدگی متوجه شود اتهام مندرج در کیفرخواست به متهم جدیدی انتساب دارد که
در پرونده ذکری از وی به میان نیامده است ،آیا در فرض صدور حکم بر برائت متهم مذکور درکیفرخواست ،دادگاه
تکلیفی به اعلام جرم و یا بزه انتسابی نسبت به متهم جدید به دادسرا جهت رسیدگی دارد؟ یا آنکه صرفاً در محدوده
کیفرخواست مجاز به رسیدگی است و نسبت به متهم جدید به اتهام مندرج در کیفرخواست تکلیفی جهت اعلام مراتب
به دادستان ندارد؟
-2چنانچه دادگاه کیفری 2متوجه شود که دادسرای صادرکننده کیفرخواست اساساً فاقد صلاحیت محلی است و
رسیدگی به بزه انتسابی در صلاحیت دادسرای محل دیگری میباشد ،آیا باید به شایستگی دادسرای محل وقوع جرم
قرار عدم صلاحیت صادر کند یا آنکه با توجه به صدور کیفرخواست از طرف دادسرای غیرصالح پرونده را باید با
صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه کیفری 2محل وقوع جرم ارسال کند تا دادگاه مذکور در صورت
تشخیص پرونده را نزد دادسرای متبوع خود جهت تحقیقات مقدماتی ارسال کند؟ آیا صدور قرار عدم صلاحیت از
دادگاه کیفری 2به صلاحیت دادسرای محل وقوع جرم که در معیت آن دادگاه نمیباشد ،صحیح و دارای وجاهت
قانونی است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9016/53/34001مورخ 1398/02/05به شماره ثبت وارده 118مورخ
،1398/02/07نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
-1مستفاد از مواد 335و 382قانون آیین دادرسی کیفری ،1392در فرضی که دادگاه کیفری متعاقب صدور
کیفرخواست و طرح پرونده در دادگاه ،حکم بر برائت متهم صادر نماید و به اعتقاد دادگاه وقوع جرم مطروحه منتسب
به شخص دیگری باشد که در پرونده امر ذکری از وی نشده است ،با لحاظ اینکه پرونده امر پس از قطعیت و ضمن
روال عادی امور نزد دادستان مطرح خواهد شد ،دادگاه کیفری تکلیفی به اعلام وقوع جرم از ناحیه شخصی که در
پرونده امر فاقد سمت بوده است ،ندارد .با این وجود اعلام وقوع جرم از ناحیه شخص ثالث توسط دادگاه به دادسرا
)در فرض مطروح( متعاقب قطعیت حکم ،فاقد منع قانونی است.
-2با عنایت به اینکه حسب تصریح ذیل ماده 22قانون آیین دادرسی کیفری ،1392در حوزه قضایی هر شهرستان و
در معیت دادگاههای آن حوزه ،دادسرای عمومی و انقلاب تشکیل میشود ،بنابراین دادسراها در معیت دادگاهها انجام
وظیفه مینمایند و در فرض مطروحه که پرونده امر با صدور کیفرخواست از دادسرا به دادگاه کیفری ارسال شده است،
با لحاظ اینکه ،دادگاه کیفری یادشده از حیث صلاحیت محلی خود را صالح به رسیدگی نداند ،علیالاصول باید پرونده
امر را با صدور قرار عدم صلاحیت به دادگاه کیفری که آنرا صالح به رسیدگی میداند ارسال دارد و ارسال پرونده به
دادسرایی که در معیت دادگاه کیفری صالح انجام وظیفه میکند ،فاقد وجاهت قانونی است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه