استعلام
اگر مجازاتهای جرم مربوط به مواد مخدر )مثلاً حمل 350گرم هرویین( از نوع درجه یک باشد و دادگاه توبه را احراز
نماید ،میزان تخفیف مجازات حبس و جزای نقدی چه میزان است؟ آیا دادگاه میتواند حبس را به جزای نقدی تبدیل کند؟ آیا
میزان تخفیف باید در چارچوب مقررات ماده 37قانون مجازات اسلامی و ماده 38قانون اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر
باشد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 1398022000501580مورخ 1398/6/30به شماره ثبت وارده 1155مورخ
،1398/7/16نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
اولا ،صرف نظر از این که به دلالت قسمت اخیر ماده 115قانون مجازات اسلامی مصوب » 1392در جرایم موضوع قسمت
دوم ماده موصوف« )درجه پنج به بالا( دادگاه تکلیفی به پذیرش و اعمال تخفیف مجازات مرتکب در فرض احراز توبه ندارد،
مستنبط از قسمت اخیر ماده مذکور آن است که توبه مرتکب جرایم تعزیری مستوجب مجازات درجه پنج به بالا صرفا به
عنوان یکی از »جهات تخفیف مجازات« تلقی میشود که بر اساس آن مقام قضایی »میتواند« با لحاظ قانون خاص ذیربط
حاکم بر موضوع تخفیف )ماده 38قانون مبارزه با مواد مخدر( نسبت به اعمال تخفیف مجازات مرتکب در حدود مقرر اقدام
نماید.
ثانیا ،در مواردی به قانون مجازات اسلامی به عنوان قانون عام عمل میشود که قانون اصلاح قانون مبارزه در جرایم مرتبط با
مواد مخدر و روان گردان در خصوص موضوع ساکت باشد؛ و در تخفیف مجازات جرایم موضوع قانون مذکور ،چون طبق ماده
38این قانون مقرراتی پیشبینی شده و خاص میباشد ،ماده 37قانون مجازات اسلامی مصوب 1392قابل اعمال نیست .لذا
در فرض سؤال که ناظر به کیفیت و میزان تخفیف مجازات مرتکب جرم حمل 35گرم هرویین به لحاظ احراز توبه مرتکب
است ،چنانچه مقام قضایی با فرض فراهم بودن اقتضاء و شرایط اعمال تخفیف »بخواهد« نسبت به تخفیف مجازات مرتکب که
مشمول حبس و جزای نقدی درجه یک موضوع ماده 45الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر است اقدام نماید» ،مطابق
ضوابط خاص مقرر در ماده 38قانون اخیرالذکر و در حدود آن« رفتار مینماید و تبدیل حبس مذکور به جزای نقدی فاقد
وجاهت قانونی است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه