نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۱۳۱

چنانچه منزل مسکونی که جزء مستثنیات دین مالک است در قبال ودیعه رهن به مستاجر تحویل شود و پس از انقضای مدت عقد اجاره ،مالک تخلیه بخواهد و دادگاه حکم به تخلیه منزل همزمان با استرداد ودیعه را صادر کند و مالک توانایی استرداد ودیعه را نداشته باشد ،آیا: -1اجرای حکم تخلیه به صورت تعلیقی ممکن است؟ -2چنانچه مالک مدعی اعسار از استرداد ودیعه شود ،آیا دعوای اعسار از استرداد ودیعه قابلیت استماع دارد؟

-1برابر اطلاق ماده 4قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ،1376تخلیه عین مستأجره و تحویل آن به موجر منوط به استرداد ودیعه یا سند یا وجهی است که مطابق قرارداد اجاره توسط موجر از مستأجر اخذ شده است؛ بنابراین تا زمانی که موجر مبلغ یا سند مزبور را به مستأجر یا واحد اجرا ندهد ،امکان تخلیه و تحویل عین مستأجره به موجر وجود ندارد. -2با توجه به اینکه مهمترین اثر صدور حکم راجع به دعوای اعسار از محکومبه ،جلوگیری از بازداشت محکومعلیه است و در فرض سؤال حکم محکومیتی علیه موجر به پرداخت مبلغ ودیعه صادر نشده است تا امکان اعمال ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394فراهم باشد ،لذا دعوای اعسار از پرداخت مبلغ ودیعه قابلیت استماع ندارد؛ اما در هر حال اجرای حکم تخلیه با عنایت به ماده 4قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ،1376منوط به پرداخت ودیعه به مستأجر است. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضائیه