استعلام
توجها به اینکه موارد پرداخت دیه از بیتالمال در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392احصاء شده است و از طرفی
طبق برخی قواعد فقهی ،مسئولیت ساماندهی ارث بلاوارث و متقابلا پرداخت دیه جنایات ضارب متواری و ناشناس به
عهده بیتالمال و امام میباشد و در اصل 167قانون اساسی نیز توجها به این مهم در منابع معتبر فقهی مورد تاکید
قرار دارد ،خواهشمند است این شعبه را ارشاد فرمایید.
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 1398191001215396مورخ 1398/07/09به شماره ثبت وارده 1107مورخ
،1398/07/10نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
موضوع استعلام مبهم است اما به طور کلی باید گفت موارد مربوط به عدم شناسایی قاتل ،مشمول ماده 487قانون
مجازات اسلامی 1392است و درخصوص پرداخت دیه از بیتالمال در جراحات در مواردیکه جارح شناخته نشود،
قانون ساکت است .برخی از فقهای معاصر مانند آیتاالله محمد تقی بهجت )به طور مطلق( و آیتاالله سید عبدالکریم
موسوی اردبیلی )فقط در جرح غیر عمدی( معتقدند که دیه جرح نیز در فرض فوق از بیتالمال قابل پرداخت است و
برخی نیز مانند آیات نوری همدانی ،مکارم شیرازی و صافی گلپایگانی ،نظر مخالف ابراز نمودهاند؛ در نتیجه به نظر
میرسد که موضوع از مصادیق اصل 167قانون اساسی است و قاضی رسیدگیکننده باید مطابق آن عمل نماید.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه