نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۰۵۸

دو نفر سارق که یکی از آنان چاقویی به همراه دارد در شب اقدام به سرقت از منزل یا خودروهای پارک شده در خیابان مینمایند .در ماده 654قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( چنانچه یکی از سارقین حامل سلاح ظاهر یا مخفی باشد و عنوان محارب بر فرد حامل سلاح صدق نکند ،مجازات حبس تعیین شده است .آیا در قضیه مطروحه به کیفیت فوق ،اگر سارق یا سارقین که به صورت پنهانی در شب اقدام به سرقت نمودهاند ،حین سرقت به علت عدم حضور افراد دیگر ،از چاقو یا سلاحی که همراه داشتهاند استفادهای نکنند آیا از شمول ماده مورد اشاره خارج است؟ به عبارت دیگر ،با توجه به سابقه قانونگذاری در خصوص سرقت مسلحانه ،آیا میتوان نتیجه گرفت که در تحقق جرم موضوع ماده 654علاوه بر شرایط قانونی از جمله دو نفر سارق ،وقوع سرقت در شب ،حامل سلاح بودن یکی از سارقین، پنهانی نبودن سرقت و حضور مالباخته یا افراد دیگری در زمان سرقت لازم و ضروری است یا اینکه صرف همراه داشتن چاقو توسط متهمین در زمان سرقت کفایت میکند؟

بازگشت به استعلام شماره 1398132000623614مورخ به شماره ثبت وارده 1058مورخ ،1398/07/02 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: طبق ماده 654قانون مجازات اسلامی 1375در صورتیکه سرقت در شب بوده و سارقین دو نفر یا بیشتر باشند و لااقل یکی از آنان حامل »سلاح ظاهر یا مخفی« باشد ،مجازات سرقت این ماده اعمال میشود .عبارت سلاح »ظاهر یا مخفی« نشان از آن دارد که ضرورتی به استفاده از سلاح در حین سرقت نمیباشد بلکه مقنن صرف همراه داشتن سلاح را به دلیل خطرناکی و احتمال استفاده از آن موجب تشدید مجازات نسبت به سرقت دانسته است .لذا در صورتیکه بزهدیده در حین سرقت حاضر نبوده و یکی از سارقان حامل سلاح ظاهر یا مخفی باشد ،هرچند از آن استفاده نکرده باشد ،با احراز سایر شرایط ماده 654قانون یادشده سرقت مشمول این ماده میشود. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه