استعلام
اخیرا عدهای با ارائه قولنامه یا برگ خرید اراضی ملی ،با طرح اعتراض در شعبه ویژه مستقر در محاکم حقوقی ،به
تشخیص ملی شدن اراضی موضوع تبصره 1ماده 9قانون افزایش بهرهوری بخش کشاورزی اعتراض مینمایند و مقام
قضایی هم پرونده را برای تشخیص احیاء یا عدم احیاء بودن عرصه مورد نزاع به تاریخ قبل از 1341/10/27مستند
به قانون ملی شدن به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع مینماید .نکته مهم این که ،موضوع عرصه مورد اعتراض
حسب اعتراض مالک یا مدعی اولیه در کمیسیون ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده
56قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع مورد رسیدگی قرار گرفته و بعد از صدور رای توسط کمیسیون
ماده واحده اداره کل منابع طبیعی به رای صادره در محاکم قضایی اعتراض نموده که بعد از رسیدگی ،رای قطعی دال
بر ملی بودن عرصه به دلیل عدم احیاء قبل از تصویب قانونی ملی شدن صادر شده است .حالیه شخص معترض که رای
قطعی صادر و به ایشان ابلاغ شده ،بعد از چند سال اقدام به فروش اراضی فوق به افراد دیگری نموده یا با فوت ایشان،
ورثه پس از گذشت چند سال اقدام به طرح اعتراض به ملی شدن و احراز مالکیت در شعبه ویژه موضوع تبصره یک
ماده 9قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی مصوب 1398مینمایند .با توجه به این که موضوع اصلی تشخیص
احیاء یا عدم احیاء بودن اراضی قبل از تاریخ 1341/10/27بوده و این موضوع یک بار رسیدگی و حکم قطعی
صادر شده است ،آیا میتوان مجددا با نام جدید و شخص جدید به همان اراضی مستند به تبصره 1ماده 9قانون اشاره
شده در محاکم قضایی اعتراض نمود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 98/1/13062مورخ 1398/6/23به شماره ثبت وارده 1055مورخ ،1398/7/2
نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
دعوای »اعتراض به تشخیص منابع طبیعی مبنی بر ملی اعلام شدن اراضی« از حیث امکان طرح مجدد تابع عمومات
بوده و چنانچه مرجع رسیدگیکننده احراز کند معترض قائممقام قانونی یا قراردادی شخصی است که سابقاً در خصوص
ملی اعلام شدن اراضی مورد ادعای معترض ،اعتراض خود را به مرجع ذیصلاح تقدیم و مورد رسیدگی و لحوق حکم
قرار گرفته است ،موضوع مشمول اعتبار امر قضاوت شده بوده و برابر عمومات مربوط اتخاذ تصمیم میشود.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه