استعلام
در برخی از مواد قوانین کیفری مانند ماده 45قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361با اصلاحات و الحاقات بعدی و
ماده 503قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375قانونگذار پیشبینی نموده است که مرتکب جرم به جبران
خسارت وارده محکوم میشود در مواد قانونی مذکور آیا صدور حکم به جبران خسارت مستلزم تقدیم دادخواست
مطالبه ضرر و زیان از سوی ذینفع است و یا آن که به سبب تصریح قانونگذار دادگاه مکلف به صدور حکم به جبران
خسارت است و تقدیم دادخواست از سوی ذینفع ضرورت ندارد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 98-274د مورخ 1398/06/25به شماره ثبت وارده 1048مورخ ،1398/07/01
نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
نظر به اینکه ضرر و زیان ناشی از جرم و صدور حکم به جبران آن ،از حیث ماهیت مجازات محسوب نمیشود و
مطالبه آن عنوان دعوای حقوقی را دارد و با عنایت به قاعده کلی مذکور در ماده 15قانون آیین دادرسی کیفری
مصوب 1392که مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم را مستلزم رعایت تشریفات قانون آیین دادرسی در امور مدنی
مصوب 1379از جمله تقدیم دادخواست میداند ،در فرض سؤال ،صدور حکم به »پرداخت بهای خدمات مصرفی و
جبران خسارت و سایر حقوق مربوطه« مذکور در ماده یک قانون مجازات استفادهکنندگان غیر مجاز از آب ،برق،
تلفن ،فاضلاب و گاز مصوب 1396و نیز جبران خسارت وارده موضوع ماده 47قانون توزیع عادلانه آب مصوب
1361با اصلاحات و الحاقات بعدی از این قاعده خارج نیست .رأی وحدت رویه شمارهی 582مورخه 2/12/1371
در همین راستا است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه