نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۰۲۷

چنان چه موضوع پروندهای تصرف عدوانی ،مزاحمت ملکی و یا ممانعت از حق ارتفاق باشد و دادگاه رکن معنوی بزه را مخدوش بداند و متعاقب آن رأی بر برائت متهم صادر کند و از طرفی مالکیت شاکی در محل متنازعفیه را محرز بداند ،آیا دادگاه میتواند به استناد ماده 20قانون آیین دادرسیکیفری مصوب 1392حکم بر محکومیت متهم به رفع تصرف صادر کند یا این امر مستلزم تقدیم دادخواست است؟

بازگشت به استعلام شماره 9011/311/58000مورخ 1398/06/25به شماره ثبت وارده 1027مورخ ،1398/06/26نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: صدور حکم مبنی بر رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق موضوع ماده 690قانون مجازات اسلامی مصوب ،1375از سوی دادگاه کیفری منوط به احراز مجرمیت متهم است .بنابراین چنانچه پروندهای منتهی به صدور حکم برائت از سوی دادگاه کیفری شود ،موجب قانونی جهت صدور حکم رفع تصرف عدوانی ،مزاحمت یا ممانعت از حق از سوی دادگاه یادشده نمیباشد و مراتب باید از طریق دادگاه حقوقی پیگیری گردد .حکم قسمت اخیر ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری مبنی بر امکان رسیدگی دادگاه کیفری به امر حقوقی »امری استثنایی« و بر خلاف صلاحیت ذاتی دادگاههای کیفری است و ناظر به »مطالبه ضرر و زیان ناشی از ارتکاب جرم« موضوع بند »ب« ماده 9و قسمت اخیر ماده 10و ماده 14قانون موصوف و مواردی است که دعوای خصوصی در دادگاه کیفری مطرح شده باشد؛ لذا فرض سؤال از قلمرو شمول ماده 20قانون موصوف خروج موضوعی دارد. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه