نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۰۲۶

-1وفق ماده 137قانون مجازات اسلامی چنانچه کسی به موجب حکم قطعی به یکی از مجازاتهای تعزیری درجه یک تا شش محکوم شود و از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات مرتکب جرم تعزیری درجه یک تا شش شود ،آیا با وجود محکومیت قطعی به شلاق تعزیری و حبس و جزای نقدی تعزیری درجه شش که به موقع اجرا گذاشته شده است با وصف این که اثر تبعی ندارد و اعاده حیثیت در خصوص آن فاقد موضوعیت است ،از موجبات تشدید مجازات میباشد؟ -2آیا وجود محکومیت به جزای نقدی جایگزین حبس ،از علل تشدید مجازات وفق ماده فوق میباشد؟

بازگشت به استعلام شماره 309/9011/80005مورخ 25/6/1398به شماره ثبت وارده 1026مورخ ،1398/06/26نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: -1ملاک اعمال مقررات تکرار جرم طبق ماده 137قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392داشتن سابقه محکومیت قطعی به یکی از مجازاتهای تعزیری درجه یک تا شش و ارتکاب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگر ،از تاریخ قطعیت حکم تا »حصول اعاده حیثیت« یا »شمول مرور زمان اجرای مجازات« است؛ لذا در فرض سؤال که محکومیت قطعی سابق از درجه شش است ،با توجه به صراحت ماده مذکور بهویژه عبارت »یا شمول مرور زمان اجرای مجازات« ،ارتکاب جرم تعزیری درجه شش دیگر پیش از اجرای محکومیت سابق یا حین اجرای آن ،موجب شمول مقررات تکرار جرم است و مجازات جرم اخیر باید بر اساس ماده 137قانون یادشده تعیین گردد؛ ولی چنانچه پیش از خاتمه اجرای محکومیت سابق ،مرتکب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگر شود ،چون محکومیت سابق اجرا شده، فاقد مجازات تبعی )با توجه به ماده 25قانون مورد بحث( است؛ لذا موضوع مشمول مقررات تکرار نخواهد بود. -2با توجه به ماده 137قانون مجازات اسلامی مصوب 1392داشتن سابقه محکومیت قطعی به یکی از مجازاتهای تعزیری از درجه یک تا شش )خواه این محکومیت حبس باشد یا شلاق یا جزای نقدی( ،با حصول سایر شرایط مقرر در این ماده موجب تشدید مجازات به لحاظ تکرار جرم است .مجازات جایگزین حبس نیز نوعی مجازات تعزیری است؛ لذا چنانچه شخصی با وجود محکومیت قطعی به مجازات جزای نقدی جایگزین حبس از درجه شش ،مرتکب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگر پیش از اجرای محکومیت سابق یا حین اجرای آن شود ،موضوع مشمول مقررات تکرار جرم است و مجازات جرم اخیر بر اساس ماده 137قانون مذکور تعیین میگردد. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه