استعلام
آیا مقدمه و شرط اجرای مادهی 188قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392اعمال مفاد ماده 216قانون آیین دادرسی
کیفری مصوب 1392است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9026/1070/1631مورخ 1397/11/13به شماره ثبت وارده 3085مورخ
،1397/11/13نظریه مشورتی کمیسیون خاص آیین دادرسی کیفری ) (1این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
اولا بر اساس ماده 189قانون مجازات اسلامی ،1392شهادت بر شهادت به عنوان یک حکم استثنایی فقط در
خصوص حقالناس یعنی در جرایم مستوجب قصاص و دیه و ضمان مالی پذیرفته شده است .لذا در اعمال آن باید به
قدر متیقن اکتفا کرد .ثانیا فرض اعمال ماده 188قانون یادشده در جایی است که استماع شهادت شاهد اصلی توسط
قاضی ،متعذر گردد و مقصود از بیماری در ماده 188یادشده ابتلا به بیماری است که فرد قادر به ادای شهادت نباشد.
بنابراین در فرضی که شاهد اصلی به عللی از قبیل بیماری یا کهولت سن فقط قادر به حضور در دادگاه نیست اما توان
ادای شهادت دارد ،مقررات مواد 216و 321قانون آیین دادرسی کیفری 1392اعمال میگردد و فرض اجرای ماده
188قانون مجازات اسلامی 1392در اینگونه موارد سالبه به انتفاء موضوع است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه