استعلام
مطابق اصل یکصد و پنجاه و هفتم قانون اساسی رئیس قوه قضاییه به عنوان عالیترین مقام قضایی و اداری در قوه
مذکور و منصوب از سوی مقام معظم رهبری است که انتصاب و موافقت با نقل و انتقال قضات در شرایط عادی و یا
بنا به اصل یکصد و شصت و چهارم همان قانون را نیز بر عهده دارد .به موجب بخشنامه شماره 10550مورخ
1354/2/24شورای عالی قضایی و مصوبه مورخ 1359/9/11همان شورا ،بخشنامه مورخ 1371/7/13رئیس
قوه قضاییه ،ماده 5قانون نقل و انتقال دورهای قضات مصوب ،1375/11/28ماده 12قانون تشکیل دادگاههای
عمومی و انقلاب اصلاحی 1381و ماده 7آییننامه اجرایی آن که برابر ماده 570آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
نسخ نشده است و رویه حاکم بر اعمال آییننامه گروههای شغلی و ضوابط مربوط به ارتقاء گروه تغییر مقامات
قضات ،پیشنهاد انتصاب نقل و انتقال قضات از جمله قضات دادسرا برای تصوب در کمیسیون نقل و انتقال به رؤسای
کل دادگستریهای استانها تفویض گردیده است .از طرفی مطابق ماده 289قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
دادستان کل کشور میتواند انتصاب ،جابهجایی و تغییر شغل و محل خدمت مقامات قضایی دادسراها را به رئیس قوه
قضائیه پیشنهاد دهد که برابر تبصره یک آن ماده در خصوص دادستانهای عمومی و انقلاب سراسر کشور پس از
کسب نظر موافق از رئیس کل دادگستری استان ذیربط صورت میگیرد .حال در پاسخ اعلام فرمایید:
-1آیا اعمال اختیار مذکور در ماده 289قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392از سوی دادستان کل کشور مانع
از اعمال اختیار رئیس کل دادگستری استان در طرح پیشنهاد مستقیم انتصاب جابهجایی تغییر شغل و محل خدمت
مقامات قضایی دادسرا از جمله دادستان به کمیسیون نقل و انتقال قضات است؟
-2آیا رئیس کل دادگستری استان در طرح پیشنهادات مستقیم خود در ارتباط با مقامات مذکور مکلف به اخذ نظر
دادستان کل کشور پیش از انعکاس به کمیسیون نقل و انتقال قضات است؟
-3اگر اعمال اختیار دادستان کل کشور در ماده 289قانون موصوف را ناشی از حق نظارت آن مقام و ناظر بر ماده
288آن قانون بدانیم ،آیا منحصر در موارد احراز ضرورت به شرح مندرج در اصل یکصد و شصت وچهارم قانون
اساسی میباشد.
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به نامه شماره 500/4542/9030مورخ 30/11/1397به شماره ثبت وارده /1393اداری 97مورخ
07/12/1397و استعلام شماره 9030/3827/500مورخ 20/10/1397به شماره ثبت وارده 2934مورخ
،23/10/1397نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) (2این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
2 ،1و -3قانون¬گذار در ماده 289قانون آیین دادرسی کیفری 1392در راستای ماده 288این قانون به دادستان
کل کشور اختیاری مبنی بر پیشنهاد انتصاب ،جابجایی و تغییر شغل و محل خدمت مقامات قضایی دادسراها را به رییس
قوه قضاییه ،اعطا کرده است و برابر تبصره یک این ماده »پیشنهاد انتصاب ،جابجایی و تغییر شغل و محل خدمت
دادستانهای عمومی سراسر کشور پس از کسب نظر موافق از رییس کل دادگستری استان ذیربط با دادستان کل
کشور است« که از جمع بین ماده و تبصره یک آن این نتیجه حاصل میشود که اولا ،دادستانهای عمومی سراسر
کشور از شمول متن ماده خارج بوده و مشمول تبصره یک آن میباشند و سایر قضات دادسرا مشمول متن این ماده
هستند .ثانیا ،پیشنهاد انتصاب ،جابجایی و تغییر شغل و محل خدمت دادستانهای عمومی برابر تبصره یک ماده 289
قانون یادشده بر عهده دادستان کل کشور است .اما در این خصوص کسب نظر رییس کل دادگستری استان ضروری
است و امکان پیشنهاد مستقیم از سوی رییس کل دادگستری استان وجود ندارد.
ثالثا ،گرچه اختیار پیشنهاد انتصاب ،جابجایی و تغییر شغل و محل خدمت سایر مقامات قضایی دادسرا برابر متن
ماده 289قانون یادشده توسط دادستان کل کشور منوط به کسب نظر رییس کل دادگستری استان نیست ،با اینحال
این اختیار نافی امکان پیشنهاد مستقیم از سوی رییس کل دادگستری استان نمیباشد .بدیهی است هیچیک از اختیارات
فوق نافی اختیارات رییس قوه قضاییه در چهارچوب قانون اساسی نیست.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه