استعلام
چنانچه حکم بر الزام زوجه به تمکین صادر شود و زوجه از اجرای آن امتناع نماید ،آیا با عنایت به مواد 2و 3و 10
قانون مسئولیت مدنی مصوب ،1339ماده 14قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392با اصلاحات بعدی و ماده 4
قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ،1379زوج از منظر فقهی شرعی و قانونی حق دارد که با تقدیم دادخواست ،ضرر و
زیان مادی و معنوی ناشی از عدم تمکین زوجه را مطالبه نماید؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9027/141/69000مورخ 1397/10/04به شماره ثبت وارده 2764مورخ
،1397/10/05نظریه مشورتی کمیسیون قوانین مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
قانونگذار ایران در ماده 1108قانون مدنی و بند 3ماده 16قانون حمایت خانواده مصوب 1353ضمانت اجرای عدم
تمکین زوجه و نشوز وی را مقرر نموده است .همچنان-که در صورت توافق زوجین بر شرط موضوع بند »الف« سند
نکاحیه موسوم به شرط تنصیف دارایی ،ضمانت اجرای نشوز زوجه عدم برخورداری وی از این شرط در صورت
طلاق به درخواست زوج است؛ لذا به لحاظ پیشبینی ضمانت اجرای نشوز زوجه از سوی قانونگذار و آمره بودن این
قوانین ،ماهیت خاص روابط زوجین و ضرورت اکتفا به قواعد و مقررات خاص حاکم ،نمیتوان با استناد به قواعد عام
مسئولیت مدنی زوجه را به پرداخت ضرر و زیان مادی و معنوی به جهت عدم تمکین محکوم نمود.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه