استعلام
مطابق تبصره 4ماده 115قانون استخدام نیروی انتظامی مصوب 1382/12/20فرمانده نیروی انتظامی میتواند
حسب ضرورت و مصالح سازمانی برای کارکنانی که حداکثر تا دو سال به زندان محکوم میشوند ،پییشنهاد حبس با
خدمت به مرجع قضایی نماید:
الف -با توجه به عدم پیشبینی کیفر »حبس با خدمت« در قانون مجازات اسلامی و قوانین مورد عمل در غیر مراجع
قضایی نظامی ،آیا اعمال مقرره قانون مذکور با توجه به اطلاق عبارت »مرجع قضایی« ،تمام مراجع قضایی نظامی و
عمومی را شامل میشود؟
ب -با توجه به تصریح به »فرمانده نیروی انتظامی« ،آیا ملاک موصوف در خصوص سایر نیروهای مسلح قابل استفاده
است؟
پ -آیا اختیار موصوف قائم به شخص فرمانده نیروی انتظامی است؟
ت -اگر حبس قابل اجراء و معلق در مجموع بیش از دو سال باشد لیکن حبس اجرایی دو سال یا کمتر باشد ،آیا
مشمول مقرره موصوف است؟
ث -آیا در »حبس با خدمت« ،مقررات آزادی مشروط و عفو مناسبتی مطابق ضوابط ماده 58قانون مجازات اسلامی
مجری است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9025/1507/3001مورخ 1397/9/8به شماره ثبت وارده 2488مورخ
،1397/9/10نظریه مشورتی کمیسیون قوانین کیفری این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
الف -مستفاد از بندهای »الف« و »ب« ماده » 115قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب
1382و اطلاق عبارت »مرجع قضایی« در تبصره این ماده ،حکم موضوع این تبصره شامل کلیه مراجع قضایی کیفری
اعم از دادگاههای نظامی و عمومی و انقلاب است.
ب -مستفاد از مواد 2و » 3قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب ،1382و صراحت تبصره 4
ماده 115قانون موصوف این است که؛ »اختیار پیشنهاد حبس با خدمت« موضوع ماده مذکور مختص فرمانده نیروی
انتظامی بوده و قابل تعمیم به سایر »فرماندهان« نیروهای مسلح نمیباشد.
پ -با توجه به تصریح تبصره 4ماده » 115قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران« به »فرمانده نیروی
انتظامی« ،این اختیار مختص فرمانده نیروی مذکور یا قائم مقام قانونی وی میباشد.
ت -مقررات مندرج در تبصره 4ماده » 115قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب «1382با
توجه به صراحت مقرر در این ماده ،صرفا در خصوص متهمانی که »حداکثر تا دو سال حبس« محکوم شدهاند قابل
اعمال است .لذا در فرضی که محکومیت متهم بیش از دو سال حبس است؛ اعم از این که قسمتی از این محکومیت
معلق شده باشد یا خیر ،قابل اعمال نیست.
ث -با توجه به این که موضوع تبصره 4ماده 115قانون پیشگفته ،محکومیت به حبس است که نحوه اجرای آن
»حبس با خدمت« میباشد ،لذا منعی برای اعمال مقررات آزادی مشروط یا عفو و وجود ندارد.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه