استعلام
طبق ماده 341قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392دادگاه قبل از صدور دستور مبنی بر تشکیل جلسه دادرسی،
چنانچه تحقیقات را ناقص تشخیص دهد یا پس از پایان تحقیقات مقدماتی موارد جدیدی کشف کند که مستلزم انجام
تحقیقات است ،با ذکر دقیق موارد ،دستور تکمیل تحقیقات را به دادسرا جهت میدهد .حال سوال این است که:
-1آیا مقصود مقنن در ماده 341یاد شده ،این است که پس از پایان تحقیقات مقدماتی موارد جدیدی حادث شود که
پیش از آن وجود نداشته است؛ یا موارد جدیدی مد نظر است که در مرحله قبل از اعلام ختم تحقیقات مقدماتی توسط
دادسرا وجود داشته ولی مکتوم بوده یا قابلیت دسترسی نداشته است؟
-2مقصود از اینکه دادگاه میتواند دستور تکمیل تحقیقات مقدماتی که تا پایان مرحله ختم تحقیقات مقدماتی توسط
دادسرا انجام شده را بدهد ،آیا شامل هر نوع نقص به تشخیص دادگاه است که دادسرا اساساً انجام نداده یا بهطور ناقص
انجام داده است؟
-3در جلسه محاکمه ممکن است دادستان یا شاکی خصوصی و یا متهم برای اثبات ادعا یا دفاع ،به شهادت شهود،
معاینه محل یا جلب نظر کارشناس استناد کنند .آیا این اقدامات که بعد از صدور دستور جلسه دادرسی و احضار
طرفین پرونده است ،باید توسط دادگاه انجام گیرد یا همانند مرحله قبل از دستور جلسه دادرسی که ادامه مرحله
تحقیقات مقدماتی است ،دادگاه میتواند دستور تکمیل تحقیقات را به دادسرا بدهد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام فاقد شماره مورخ 1397/8/30به شماره ثبت وارده 2479مورخ ،1397/9/7نظریه
مشورتی کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) (2این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
1و -2مستفاد از مواد 90و 341قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392این است ،در مواردی که پرونده با
کیفرخواست به دادگاه ارجاع میشود ،دادگاه باید حداکثر ظرف یک ماه ،پرونده را بررسی و در صورتی که تحقیقات
را ناقص بداند یا موارد جدیدی پس از پایان تحقیقات کشف شود که مستلزم انجام تحقیق باشد ،با ذکر دقیق موارد،
انجام یا تکمیل تحقیقات را از دادسرای مربوطه درخواست یا رأسا اقدام به تکمیل تحقیقات نماید و منظور از مواردی
که نیاز به انجام تحقیقات دارد،مواردی است که از جنس تحقیقات مقدماتی بوده و از وظایف ذاتی دادسرا است ؛ و لذا
مصادیقی نظیر عدم اخذ نظریه تکمیلی پزشکی قانونی یا عدم ابلاغ نظریه کارشناسی به طرفین را نیز شامل میگردد.
-3مستفاد از مواد 341و 342و 371قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392تحقیقاتی که در مرحله دادرسی
لازم تشخیص داده میشود و از اقتضائات دادرسی محسوب و جزء وظایف ذاتی دادگاه است ) ،از قبیل اتیان سوگند و
یا انجام قسامه( قابل ارجاع به دادسرا نمیباشد.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه