نظریه مشورتی ۷/۹۷/۲۳۷۳

بر اساس ماده 325قانون امور حسبی مصوب 1319دادگاه برای ترکه متوفای بلاوارث مدیر ترکه تعیین میکند؛ به موجب ماده 263همین قانون دادگاه برای ترکه متوفای دارای وراث مستنکف از قبول ترکه مدیر تصفیه تعیین میکند. حال سوال این است که: -1آیا این دو تأسیس حقوقی متفاوت از همدیگر هستند؟ -2آیا مداخله اداره تصفیه امور ورشکستگی منوط به دستور و تصمیم دادگاه حقوقی است ماده 261قانون امور حسبی و یا به صرف مراجعه ذینفع ورثه عملیات تصفیه را شروع میکند؟ -3اگر به صلاحیت اداره تصفیه امور ورشکستگی برای هر دو فرض بلاوراث بودن و دارای وارث مستنکف از قبول قائل باشیم ،آیا برای این دو عملیات اداره مذکور مستحق دستمزد است؟ با توجه به ملاک قسمت اخیر ماده 258قانون امور حسبی مصوب 1319این دستمزد با دادگاهی است که اداره تصفیه تحت نظر آن فعالیت میکند یا مطابق دیگر معیارها دستمزد اداره تصفیه یعنی هزینه ورشکستگی 7درصد الی 9درصد طبق دستورالعمل تعیین میشود؟

بازگشت به نامه شماره 9030/2877/500مورخ 1397/8/23به شماره ثبت وارده 2373مورخ 1397/8/26 در رابطه با استعلام رییس محترم اداره تصفیه امور ورشکستگی استان یزد ،نظریه مشورتی کمیسیون قوانین تجاری این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: اولا ،عناوین »مدیر ترکه« و »مدیر تصفیه« متمایز از یکدیگرند؛ زیرا برابر مواد 327تا 329قانون امور حسبی مصوب ،1319قانونگذار به لحاظ مشخص نبودن وراث متوفی ،اداره ترکه را بر عهده مدیر ترکه نهاده است؛ لکن برابر ماده 263قانون یادشده ،در صورت قبول ترکه توسط برخی از ورثه ،دادگاه به درخواست آنان مدیر تصفیه تعیین میکند و امر تصفیه از همان زمان آغاز می¬شود .به عبارت دیگر ،مستنبط از مواد مذکور و ماده 350قانون یادشده، وظیفه اصلی مدیر ترکه اداره ترکه است اما وظیفه اصلی مدیر تصفیه ،تصفیه ترکه است. ثانیا ،با توجه به منطوق ماده 263قانون امور حسبی ،مداخله اداره تصفیه منوط به ارجاع از سوی دادگاه است و این اداره رأساً و به صرف درخواست ورثه نمیتواند امر تصفیه ترکه را عهدهدار شود. ثالثا ،در مواردی که اداره تصفیه امر تصفیه یا ترکه را به دستور دادگاه عهدهدار میشود ،حقالزحمه اداره تصفیه بر اساس آییننامه حقالزحمه مدیران ترکه و تصفیه مصوب 1326با اصلاحات بعدی تعیین میگردد. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه