نظریه مشورتی ۷/۹۷/۲۳۷۱

شخص »الف« زمینی را به قیمت یک صد میلیون ریال به شخص »ب« میفروشد و شخص »ب« نیز در آن تا مبلغ پانصد میلیون ریال بابت ساخت و ساز هزینه مینماید و آن ملک را به قیمت ششصد میلیون ریال به شخص »ج« میفروشد و سپس کاشف به عمل میآید که این ملک مستحقللغیر بوده و متعلق به شخص »د« میباشد و این فرد ابطال همه معاملات و قلع و قمع بنا را از دادگاه درخواست و حکم دریافت مینماید .حال شخص »ج« به عنوان آخرین متصرف جهت استرداد ثمن و غرامات به شخص »ب« رجوع مینماید و مبلغ ششصد میلیون ریال خود را دریافت مینماید .متعاقباً شخص »ب« نیز به ید ماقبل خود یعنی »الف« مراجعه و دعوای استرداد ثمن و غرامات را طرح مینماید و خواستار ارزش زمین به قیمت روز و هزینه ساخت و ساز ملک میشود: آیا دادگاه با توجه به ماده 314قانون مدنی باید صرفاً به قیمت ارزش زمین به نرخ روز کارشناسی حکم صادر نماید یا این که با توجه به قاعده لاضرر و ماده 325قانون مدنی باید علاوه بر ارزش زمین به هزینه ساخت و ساز ملک نیز حکم صادر نماید .توضیح آن که غاصبین همگی جاهل به غصب بودهاند.

بازگشت به استعلام شماره 115/97اندیکاتور مورخ 1397/08/14به شماره ثبت وارده 2371مورخ ،1397/08/26نظریه مشورتی کمیسیون قوانین مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: در فرض سوال که خریدار در ملکی که مستحقللغیر درآمده ،مبادرت به ساخت و ساز و انجام هزینههایی در این راستا نموده است ،در صورت جهل مشتری ،هزینههای صورت گرفته مشمول عنوان »غرامت« موضوع ماده 391قانون مدنی بوده و قابل مطالبه است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه