استعلام
چنانچه اداره جهاد کشاورزی شکایت خود راجع به تغییر کاربری بدون مجوز اراضی زراعی را بعد از سه سال از زمان
تغییر کاربری مطرح نماید وموضوع مشمول مرور زمان شود،آیا دادستان یا اداره جهاد کشاورزی میتوانند جهت
جبران ضرر و زیان و خسارت وارده در راستای مواد 20، 15 ،14و 22قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
دادخواست مطالبه ضرر و زیان بدهند و چنانچه مجاز به ارائه دادخواست باشند ،این دادخواست به دادگاه کیفری ارائه
میشود یا دادگاه حقوقی؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9012/1241/720مورخ 1397/07/07به شماره ثبت وارده 2025مورخ
،1397/07/08نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
اولا ،با توجه به ماده 9قانون آیین دادرسی کیفری 1392و نیز قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها به ویژه
تبصره ) 2اصلاحی (1385ماده یک قانون مذکور و نیز قسمت اخیر ماده 10الحاقی 1/8/1385این قانون ،سازمان
جهاد کشاورزی اعلامکننده جرم است ،نه شاکی خصوصی .لذا هیچیک از وظایف و اختیارات شاکی از جمله اختیار
تقدیم دادخواست ضرر و زیان را ندارد.
ثانیا ،برابر ماده 11قانون آیین دادرسی کیفری 1392تعقیب متهم و اقامه دعوی از جهت حیثیت عمومی بر عهده
دادستان و اقامه دعوی و درخواست تعقیب متهم از جهت حیثیت خصوصی با شاکی یا مدعی خصوصی است و با عنایت
به مواد 14 ،10 ،9و 15قانون یادشده ،مطالبه ضرر و زیان بر عهده بزهدیده است و در موارد ورود خسارت به اموال
عمومی ،دستگاه متولی امر مکلف به اقدام میباشد و دادستان علیالاصول تکلیفی به تقدیم دادخواست ضرر و زیان
ندارد؛ مگر در مواردی مانند تبصره یک الحاقی به بند »د« ماده 2قانون اصلاح موادی از قانون تشکیل سازمان
بازرسی کل کشور مصوب 1393که دادستان در محدوده موضوع بند »د« ماده 2قانون فوقالذکر بنا به تصریح مقنن
بدون پرداخت هزینه دادرسی اقدام به تقدیم دادخواست میکند.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه