استعلام
چنانچه در عقد دائم مهریه زوجه عین معین از نوع غیرمنقول باشد و پس از عقد کاشف به عمل آید که مهریه
موصوف مستحقللغیر و در حال حاضر زوج نیز فوت نموده است با عنایت به مواد 1084و 1100قانون مدنی
-1آیا زوجه مستحق قیمت زمان مطالبه مهریه میباشد یا زمان فوت زوج؟
-2آیا زوجه میتواند درخواست مطالبه اجرتالمثل مهریه عین معینی را نماید که مستحقللغیر است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1در فرض سؤال که مهریه زوجه )مال غیر منقول( مستحقللغیر بوده و زوج فوت کرده است؛ اولاً ،موضوع
منصرف از حکم ماده 1084قانون مدنی است و بر اساس ماده 1100این قانون ،زوجه مستحق بدل آن اعم از
مثل یا قیمت مال است؛ مگر آنکه صاحب مال اجازه دهد .ثانیاً ،بدل باید اقرب به اصل مال از حیث مالیت ،صفات
و خصوصیات باشد و فوت متعهد )در فرض سؤال زوج( تأثیری در این حکم و محاسبه قیمت بر اساس تاریخ فوت
وی ندارد و با استفاده از ملاک ماده 46قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356قیمت مال موضوع مهریه با
تراضی طرفین )در فرض سؤال دیگر وراث زوج( و در صورت عدم تراضی ،توسط دادگاه و با ارجاع امر به
کارشناس رسمی دادگستری تعیین میشود و بدیهی است که ارزیابی کارشناس باید بر اساس قیمت روز ملک
صورت گیرد.
-2در فرض سؤال که مهریه مستحقللغیر بوده است؛ محل و موجبی برای مطالبه اجرتالمثل از ناحیه زوجه نیست؛
زیرا مالکیت و حقی برای زوجه در ملک موضوع مهریه محقق نشده است تا وی بتواند اجرت ایام تصرف آن
توسط زوج را مطالبه کند.
دکتر احمد محمدی باردئی
معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه