نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۵۵

با عنایت به مفاد مواد 99و 100قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی ،خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید: -1مقصود از عبارت »خارج از محدوده قانونی شهر« به شرح مندرج در ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی چیست؟ آیا منطبق با عبارت »خارج از حریم مصوب شهر« )تبصره 2ماده 99قانون شهرداری( است؟ -2ملاک قانونی برای احراز وقوع ملک خارج از محدوده قانونی شهر یا در محدوده شهر و حریم آن ،استعلام از کدام مرجع است؟ شهرداری ،فرمانداری یا اداره جهاد کشاورزی؟

-1بر اساس ماده یک قانون تعاریف محدوده و حریم شهر ،روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب ،1384 محدوده شهر عبارت است از حد کالبدی موجود شهر و توسعه آتی در دوره طرح جامع و تا تهیه طرح مذکور در طرحهای شهر که ضوابط و مقررات شهرسازی در آن لازمالاجرا میباشد؛ وفق این ماده ،شهرداریها در چارچوب وظایف قانونی خود کنترل و نظارت بر احداث هر گونه ساختمان و تأسیسات و سایر اقدامات مربوط به توسعه و عمران در داخل محدوده شهر را نیز به عهده دارند و به موجب ماده 2قانون یادشده ،حریم شهر عبارت است از قسمتی از اراضی بلافصل پیرامون محدوده شهر که نظارت و کنترل شهرداری در آن ضرورت دارد و از مرز تقسیمات کشوری شهرستان و بخش مربوط تجاوز ننماید؛ همچنین به موجب ماده 10قانون یادشده ،هیچ یک از شهرها محدوده و حریم دیگری به جز محدوده و حریم موضوع مواد یک و 2این قانون را نخواهند داشت و عناوین یاد شده ،جایگزین تمامی عناوین متناظر آنها؛ از جمله محدوده قانونی؛ حریم قانونی و نظایر آنها شده و عناوین یادشده با تصویب قانون فوق ملغی شده است. با توجه به تعاریف و مستندات قانونی یادشده ،عبارت خارج از محدوده قانونی شهر مندرج در ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی و باغها مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی با عبارت خارج از حریم مصوب شهری موضوع تبصره 2ذیل بند ) 3الحاقی (1372ماده 99قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی منطبق نیست؛ زیرا عبارت خارج از محدوده شهر شامل املاک و اراضی داخل حریم نیز میشود و متفاوت از عبارت خارج از حریم میباشد .اراضی واقع در حریم که دارای کاربری زراعی و باغی هستند ،به استناد ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی ،باید پیش از صدور پروانه احداث بنا ،مجوز تغییر کاربری از سازمان جهاد کشاورزی دریافت نمایند؛ این در حالی است که اراضی زراعی و باغی واقع در محدوده شهر ،مشمول این قانون نیستند. -2با عنایت به قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 1362با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون تعاریف محدوده و حریم شهر ،روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 1384با اصلاحات و الحاقات بعدی و دیگر قوانین مرتبط با تقسیمات کشوری که امر نظارت و اجرای قوانین مربوط به تعیین قلمرو محدوده شهرها و حریم آنها را بر عهده وزارت کشور ،به عنوان متولی اصلی این امور قرار داده است ،مراجع قضایی و اداری در انجام وظایف خود باید از وزارت کشور یا زیر مجموعههای آن )استانداری ،فرمانداری و بخشداری( برای تعیین محدوده قانونی شهر و حریم آن استعلام نمایند. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه