نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۲۱۶

آیا آراء وحدت رویه صادره از هیات عمومی دیوان عالی کشور؛ اعم از آرایی که متضمن قانون شکلی است و یا ماهوی، عطف بماسبق می‌شوند؟ به عنوان مثال، آیا رای وحدت رویه شماره 869 مورخ 1404/6/25 آن مرجع در خصوص پرداخت غرامت به راننده مقصر حادثه بر اساس قیمت روز پرداخت، شامل حوادث رانندگی پیش از تصویب این رای وحدت رویه می‌شود؟

نخست. اصولاً رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور تفسیر صحیح از قانون است و به همین سبب نسبت به دعاوی که منتهی به صدور رای قطعی نشده است، به فوریت اجرا می‌شود. دوم. بنا به تصریح به عمل آمده در ماده 471 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور نسبت به رای قطعی بی‌اثر است؛ اما به موجب ذیل این ماده (که این قسمت صرفاً ناظر به رای کیفری است)، در صورتی که مطابق رای وحدت رویه عمل انتسابی جرم شناخته نشود و یا رای به جهاتی مساعد به حال محکوم‌علیه باشد، نسبت به آراء اجرا نشده یا در حال اجرا قابل تسری است و مطابق مقررات قانونی مجازات اسلامی عمل می‌شود. با توجه به مراتب پیش‌گفته، در فرض سوال، چنانچه نسبت به موضوع سابقاً رای قطعی صادر نشده باشد؛ در صورت طرح موضوع در مرجع قضایی، تبعیت از رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور (در فرض سوال رای وحدت رویه شماره 869 مورخ 1404/6/25) الزامی است.