نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۱۸۲

منظور از کلاهبرداری رایانهای موضوع ماده 741قانون مجازات اسلامی مصوب 1392با اصلاحات و الحاقات بعدی )ماده 13قانون جرایم رایانهای مصوب (1388چیست؟ آیا به مانند ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب ،1367انجام مانور متقلبانه در تمامی فروض مذکور در ماده صدرالذکر ضروری است؟

اولاً ،تبیین تفاوت میان رکن مادی جرم کلاهبرداری موضوع ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367و کلاهبرداری موضوع ماده 741قانون مجازات اسـلامی )تعزیرات( مصوب 1375با اصلاحات و الحاقات بعدی از وظایف اداره کل حقوقی قوه قضاییه خارج است و استعلام کننده محترم می توانند با مراجعه به منابع و کتب علمی مربوط ،مفاهیم مورد اشاره در استعلام را مقایسه و تفاوتهای آن را به دست آورند. ثانیاً ،ملاک تحقق بزه موضوع ماده 741قانون مجازات اسلامی این است که »وجه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات« با استفاده غیر مجاز از سامانههای رایانهای یا مخابراتی و با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن ،تغییر ،محو ،ایجاد ،متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه ها تحصیل شود؛ چنانچه کسی بدون ارتکاب چنین اعمالی؛ اما با استفاده از سامانههای رایانهای یا مخابراتی موجب فریب فرد یا افرادی شود و مالی از آنان تحصیل کند ،از مصادیق کلاهبرداری موضوع ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367است؛ مانند آنکه فردی با استفاده از سامانههای رایانهای یا مخابراتی به قصد فریب با امیدوار کردن مردم به امور واهی ،افراد شرکتکننده در قرعهکشی موهوم را فریب دهد و از این طریق وجوه آنها را تصاحب کند؛ در هر صورت ،تشخیص مصداق بر عهده قاضی رسیدگیکننده است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه