نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۷۰۰

آیا در دعوای مطالبه دیه راننده مقصر حادثه از شرکت بیمه ،تقویم خواسته از حقوق خواهان و در اختیار وی است و اعتراض به آن توسط خوانده صرفاً در چارچوب قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379میباشد و یا آنکه باید دیه به نرخ روز مطالبه شود و در زمان تقدیم دادخواست ،تقویم واقعی صورت گیرد؟

اولاً ،در صورتی که دیه فارغ از جنبه کیفری آن و در قالب دادخواست حقوقی مطالبه شود ،با توجه به اینکه دیه واجد جنبه مالی است ،مستلزم تقویم بهای آن از نظر هزینه دادرسی میباشد؛ زیرا وفق ماده 549قانون مجازات اسلامی مصوب » 1392موارد دیه کامل همان است که در مقررات شرع تعیین شده است« و به موجب ماده 490 این قانون »در صورتی که پرداختکننده بخواهد هر یک از انواع دیه را پرداخت نماید و یا پرداخت دیه به صورت اقساطی باشد ،معیار قیمت زمان پرداخت است مگر آنکه بر یک مبلغ قطعی توافق شده باشد«؛ بنابراین، در فرض سؤال عنوان خواسته »یک فقره دیه کامل« یا »بخشی از آن« است و مبلغ مشخصی وجه نقد موضوع خواسته نیست تا از نظر پرداخت هزینه دادرسی مشمول بند یک ماده 62قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379باشد .بدیهی است چنانچه مطابق ذیل ماده 490قانون مجازات اسلامی مصوب 1392بر مبلغ قطعی توافق شده باشد ،همان مبلغ میتواند مورد خواسته قرار گیرد که در این صورت از نظر پرداخت هزینه دادرسی مشمول بند یک ماده 62یادشده میباشد. ثانیاً ،خوانده میتواند با رعایت ماده 63قانون مذکور ،به تقویم خواسته اعتراض کند. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه