نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۶۱۵

چنانچه دادگاه در خصوص بزه ضرب عمدی فاقد اثر که دارای مجازات تخییری حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت و در صلاحیت دادگاه صلح است ،حکم به شلاق تعزیری درجه هفت صادر کند ،آیا این حکم قابل تجدیدنظر است و یا آنکه قطعی محسوب میشود؟

اولاً ،با توجه به اطلاق تبصره ماده ) 104اصلاحی (1399قانون مجازات اسلامی مصوب 1392با اصلاحات و الحاقات بعدی ،حکم مقرر در این تبصره شامل تمامی مجازاتهای حبس تعزیری درجه چهار تا درجه هشت برای جرایم قابل گذشت در تمام قوانین عام و خاص است و به لحاظ تصریح صدر این ماده در خصوص قابل گذشت بودن »جرایم تعزیری مندرج در کتاب دیات« ،جرم موضوع ماده 567قانون یادشده که مجازات آن حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت است ،قابل گذشت محسوب می شود؛ به همین سبب مشمول تقلیل مجازات حبس موضوع تبصره مذکور نیز میباشد؛ بدین توضیح که ،حداقل و حداکثر مجازات حبس درجه هفت به نصف تقلیل مییابد؛ در نتیجه ،مجازات حبس جرم موضوع این ماده چهل و پنج روز تا سه ماه حبس است .بر این اساس ،با توجه به شاخص ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392جرم موضوع ماده 567قانون مجازات اسلامی مصوب 1392دارای دو مجازات قانونی تخییری یعنی حبس درجه هشت و شلاق درجه هفت میباشد؛ در نتیجه بالاترین درجه مجازات قانونی که شلاق درجه هفت است ،ملاک تعیین درجه جرم یادشده میباشد و از آنجا که این جرم ،درجه هفت محسوب میشود ،با عنایت به تبصره یک ماده 12قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402ناظر به بند 10ماده پیشگفته ،به این جرم به طور مستقیم در دادگاه صلح رسیدگی میشود. ثانیاً ،با عنایت به صدر تبصره 5و ماده 12قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402و بند »ج« این تبصره، ناظر به بند 10همین ماده و از آنجا که معیار قابلیت تجدید نظرخواهی آرای کیفری؛ از جمله آرای کیفری دادگاه صلح مجازات قانونی جرم است و نه مجازات مندرج در دادنامه ،رأی صادره از دادگاه صلح در خصوص جرم عمدی موضوع ذیل ماده 567قانون مجازات اسلامی مصوب ، 1392که با عنایت به مراتب پیشگفته مجازات قانونی آن حبس درجه هشت یا شلاق درجه هفت است ،قطعی و غیر قابل تجدید نظر میباشد. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه