استعلام
- 1چنانچه شاهد در مقام ادای شهادت نزد مقام قضایی مطالب کذبی را برای خلاصی دادن مجرم از محاکمه بیان
نماید آیا رفتار ارتکابی از مصادیق ماده 554قانون مجازات اسلامی مصوبه ) 1375کتاب تعزیرات( خواهد بود؟
-2چنانچه شاهد در مقام ادای شهادت نزد مقام قضایی به همین منظور مطالبی را کتمان نموده و و بیان ننماید آیا
مشمول ماده مزبور خواهد بود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1هر یک از جرایم »تلاش برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت« موضوع ماده 554قانون مجازات
اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375و ادای شهادت کذب نزد مقام قضایی موضوع ماده 650قانون پیشگفته ،دارای
شرایط و ارکان خاص خود بوده و قانونگذار هر یک را به صورت خاص جرمانگاری کرده است؛ بنابراین بیان
اظهار کذب نزد دادگاه )یا دادسرا با توجه به رأی وحدت رویه شماره 835مورخ (1402/6/28صرفنظر از
آنکه برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت باشد یا خیر ،مشمول ماده 650میباشد.
-2رفتار »مساعدت کند« مذکور در ماده 554قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375و مثالهای
مذکور برای مساعدت در این ماده )تهیه منزل ،مخفی کردن ادله جرم یا ابزار ادله جعلی( و همچنین رفتار مذکور
در ماده 650همین قانون )شهادت دروغ بدهد( ،همگی از نوع فعل میباشند؛ بنابراین و صرفنظر از حرمت شرعی
چنین رفتاری که در آیه شریفه 283از سوره مبارکه بقره )ولا تکتموا الشهاده و من یکتمها فانه اثم قلبه( گناه دل
نامیده شده است ،با عنایت به ضرورت تفسیر مضیق قوانین کیفری و اصل قانونی بودن جرم» ،کتمان واقعیت به
منظور خلاصی دادن مجرم« که نوعی ترک فعل محسوب میشود ،جرم نبوده و بر اساس این مواد از قانون تعزیرات
قابل مجازات نیست.
دکتر محمدعلی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه