نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۵۴۵

همانگونه که مستحضرید مجازات بزه استنکاف از اجرای دستور قضایی موضوع مواد 153 ،63و 496قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 576قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب ،1375انفصال از خدمات دولتی و عمومی است؛ در ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب 1392در خصوص جرم درجه چهار به صراحت مجازات انفصال دائم از خدمات دولتی و عمومی تصریح شده است؛ اما در خصوص انفصال موقت از خدمات دولتی و عمومی ،قانون گذار در دیگر درجات مجازات تصریحی ندارد و صرفاً به محرومیت از حقوق اجتماعی اشاره کرده است که وفق تبصره یک این ماده ،مقصود مجازاتهای تبعی موضوع ماده 26این قانون است؛ از آنجا که آنچه در درجات هشت گانه جرم نسبت به تعیین مجازات تصریح شده است ،غالباً مجازاتهای اصلی است و در جرم فرض سؤال ،انفصال موقت به عنوان مجازات اصلی ذکر شده است ،آیا میتوان بر اساس تبصره 3ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و عدم تصریح به مجازات انفصال موقت ،بزه یادشده را جرم تعزیری درجه هفت تلقی کرد؟

با توجه به بند »چ« ماده 26قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و تبصره یک این ماده» ،انفصال از خدمات دولتی«؛ اعم از دائم یا موقت از موارد محرومیت از حقوق اجتماعی است که گاه به صورت مجازات اصلی و گاهی به عنوان مجازات تبعی یا تکمیلی اعمال می شود؛ بنابراین ،چنانچه ارتکاب جرمی موجب انفصال موقت از خدمات دولتی باشد ،با توجه به مدت آن ،حسب مورد ،در درجات پنج ،شش یا هفت قرار میگیرد و مجازات سه ماه تا یک سال انفصال از خدمات دولتی مذکور در مواد 63و 153قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و مجازات یک تا پنج سال انفصال از خدمات دولتی مقرر در ماده 576قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب ،1375بر اساس ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و با لحاظ تبصره 2این ماده ،درجه شش محسوب میشود و در صورت صدور کیفرخواست ،در دادگاه رسیدگی میشود. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه