نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۵۳۸

با توجه به بند 7ماده 426قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و تعریف سند مکتوم ،چنانچه پس از صدور رأی قطعی ،رأی دیگری صادر شود که بر حقانیت درخواستکننده اعاده دادرسی حکایت داشته باشد؛ مانند آنکه در پرونده مطالبه وجه چک ،پس از محکومیت صادرکننده به پرداخت آن ،امانی بودن چک اثبات و حکم مجازات دارنده به عنوان خیانت در امانت صادر شود ،آیا میتوان آن را به عنوان کاشفیت در حقانیت درخواستکننده اعاده دادرسی دانست؟ به عبارت دیگر ،آیا میتوان بر اساس بند 7ماده 426یادشده در چنین فرضی درخواست اعاده دادرسی را پذیرفت؟

اولاً ،به طور کلی مقصود از سند مکتوم موضوع بند 7ماده 426قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379سندی است که در جریان دادرسی منتهی به صدور رأی وجود داشته است؛ اما به صورت واقعی مکتوم بوده و در طی این فرایند ،سند در اختیار مستدعی دادرسی نبوده است و پس از قطعیت رأی در دسترس قرار گیرد. ثانیاً ،درخواست اعاده دادرسی به استناد رأی مؤخرالتصویب نسبت به رأی مقدم بر آن با بند 7ماده 426قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379منطبق نمیباشد؛ زیرا با توجه به توضیحات پیشگفته ،رأی مؤخرالصدور؛ از جمله اسناد مکتوم مقرر در بند 7ماده یادشده نمیباشد. ثالثاً ،در فرض سؤال که فرد با ارائه چکی که از طریق خیانت در امانت تحصیل شده ،مرتکب رفتاری حیلهآمیز شده و دادگاه را در استحقاق خود در دعوای مطالبه وجه آن فریب داده است؛ میتواند از مصادیق حیله و تقلب مذکور در بند 5ماده 426قانون یادشده باشد؛ اما در هر صورت تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی رسیدگیکننده به اعاده دادرسی است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه