نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۵۱۰

فردی بابت چند فقره چک محکوم شده و اجراییه هم به نفع محکومله صادر شده است .در مرحله اجرای احکام و خارج از دادگاه محکومله و محکوم علیه صلحنامه ای تنظیم و توافق میکنند بابت اجراییه وجه چک ها و خسارات تأخیر تأدیه آن ،یک باب مغازه تجاری متعلق به محکومعلیه به محکوم له صلح شود؛ چنانچه مشخص شود مغازه مورد صلح مستحقللغیر بوده و یا آنکه صلحنامه به علل قانونی دیگری باطل شود ،آیا محکومله )متصالح( میتواند اجرای حکم را پیگیری کند و یا آنکه صرفاً می تواند قیمت روز مغازه مورد صلح را به نرخ روز و بر اساس آرای وحدت رویه شماره 733مورخ 1393/7/15و 811مورخ 1400/4/1هیأت عمومی دیوان عالی کشور مطالبه کند و یا آنکه اختیار انتخاب با محکومله است؟ آیا تبدیل تعهد صورت گرفته و تعهد قبلی )موضوع اجراییه( ساقط شده است؟ آیا می تواند اجرای مفاد اجراییه و همچنین قیمت روز مغازه مورد صلح را مطالبه کند؟

در فرض سؤال که حکم به پرداخت وجه چک و خسارت تأخیر تأدیه آن صادر شده و قطعیت یافته است و در مرحله اجرای حکم ،طرفین توافق کردهاند محکومعلیه یک باب مغازه تجاری به محکومله صلح کند؛ اما مغازه مستحقللغیر درآمده و صلحنامه به این علت یا علت دیگری باطل شده است ،چنانچه به موجب حکم قطعی بطلان عقد صلح به لحاظ موارد پیشگفته اعلام شود ،عقد باطل اثری ندارد و عملیات اجرایی ادامه مییابد. بدیهی است اجرای احکام صرفاً در حدود مقرر در اجراییه )محکوم به( عملیات اجرایی را ادامه میدهد و چنانچه محکومله مدعی حقی مازاد بر آن )مانند مطالبه غرامت( باشد ،مستلزم طرح دعوا و صدور حکم مقتضی است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه