نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۴۹۶

چنانچه بابت ارتکاب جرایم منافی عفت در دادگاه کیفری یک ،طرح شکایت شود و این دادگاه بر صلاحیت دادگاه کیفری دو عقیده داشته باشد و دادگاه کیفری دو نیز استدلال کند که در صورت طرح شکایت در دادگاههای کیفری یک ،صلاحیت همین دادگاه مستقر شده است ،در مقام حل اختلاف ،کدام یک از دادگاههای کیفری یک یا دو صالح به رسیدگی هستند؟

اولاً ،از بند »ب« ماده 68و مواد 306 ،302و تبصره آن از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392چنین مستفاد است که )صرفنظر از صحت یا سقم قضیه ،وجود یا فقدان دلیل و یا تقدیم یا عدم تقدیم شکایت از سوی بزهدیده( ملاک صلاحیت دادگاه کیفری یک ،مجازات قانونی رفتار موضوع شکایت است .بر این اساس ،احراز صلاحیت مرجع قضایی، بر رسیدگی ماهوی به اتهام ،مقدم است. ثا نیاً ،به تصریح تبصره 2ماده 314و تأکید ماده 403قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392هرگاه دادگاه کیفری یک پس از رسیدگی تشخیص دهد که رفتار ارتکابی ،عنوان مجرمانه دیگری دارد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو است ،دادگاه کیفری یک باید به این جرم رسیدگی و حکم مقتضی صادر کند و نمیتواند قرار عدم صلاحیت صادر نماید و مقصود از عبارت »دادگاه پس از رسیدگی و تحقیقات کافی و ختم دادرسی تشخیص دهد« در تبصره 2 ماده 314یادشده ،با لحاظ بند »ب« ماده 389و ماده 391این قانون ،آن است که دادگاه کیفری یک پیش از تشخیص قابلیت طرح پرونده برای دادرسی و تعیین وقت رسیدگی ،می تواند قرار عدم صلاحیت صادر کند؛ اما پس از شروع به رسیدگی حق صدور این قرار را ندارد. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه