استعلام
با توجه به حکم مقرر در مواد 88 ،56 ،55و 89قانون مدنی ،در تعریف وقف و شرایط انعقاد این عقد و موارد
جواز فروش مال موقوفه ،چنانچه در اجرای برنامههای عمومی و عمرانی و بر اساس مقررات لایحه قانونی نحوه
خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی ،عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358با اصلاحات
و الحاقات بعدی ،شهرداری نیازمند تملک اراضی وقفی باشد ،آیا اقدام به تملک این اراضی دارای وجاهت
قانونی است؟ آیا به جهت عدم امکان تملک ،شهرداری مکلف به پرداخت عوض است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
فروش و تملک اراضی و املاک موقوفه جز در موارد استثنایی مقرر در مواد 88و 89قانون مدنی و تبصره 4ماده
5لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی ،عمرانی و نظامی دولت مصوب
1358با اصلاحات و الحاقات بعدی ،شرعاً و قانوناً مجاز نیست؛ بنابراین ،در فرض سؤال تملک اراضی موقوفه عام
و موقوفاتی که اداره آنها به لحاظ نداشتن متولی بر عهده سازمان اوقاف است ،توسط دستگاه اجرایی دیگر )در
فرض سؤال شهرداری( باید با رعایت تبصره 4ماده 5اخیرالذکر و مطابق تشخیص سازمان اوقاف و در موقوفاتی
که متولی منصوص امین دارند ،به تشخیص متولی و )بنا بر نظریه شماره 31086/102مورخ 1401/3/9فقهای
شورای نگهبان و رأی شماره 140109970905811174مورخ 1401/6/22هیأت عمومی دیوان عدالت اداری(
به طریق مذکور در این قانون و از طریق تبدیل به احسن صورت گیرد و یا در مواردی که این امر شرعاً مجاز نیست،
این اراضی و املاک به اجاره طویلالمدت داده شود.
دکتر محمدعلی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه