نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۴۱۵

با توجه به ماده 98قانون مجازات اسلامی مصوب 1392که مقرر داشته است» :عفو ،همه آثار محکومیت را منتفی میکند ،لکن تأثیری در پرداخت دیه و جبران خسارت زیان دیده ندارد« و نظر به اطلاق این ماده که شامل عفو عمومی و همچنین عفو موردی میشود ،چنانچه محکومعلیه واجد شرایط محکومیت تبعی ،با عقو مقام معظم رهبری به یکی از مناسبتهای ملی یا مذهبی آزاد و در محدوده زمانی مقرر در ماده 25قانون یادشده ،مرتکب جرم تعزیری عمدی از درجه یک تا شش شود ،آیا مقررات تکرار جرم در مورد وی قابل اعمال است؟ به عبارت دیگر ،آیا عفو موجب اعاده حیثیت کامل محکومعلیه شده و وی را از شمول مقررات تکرار جرم در مورد جرایم جدید ارتکابی پس از شمول عفو نیز خارج می سازد و یا آنکه تکرار جرم از شمول ماده 98مذکور خارج است و این ماده صرفاً ناظر به محکومیتهای تبعی و تکمیلی است و شامل تکرار جرم نمیشود؟

اولاً ،مقصود از عفو در تبصره 3ماده 25قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392عفو خصوصی موضوع ماده 96این قانون است که به پیشنهاد رئیس محترم قوه قضاییه و موافقت مقام معظم رهبری اعطاء میشود و موجب زوال آثار مجازات نیست؛ مگر آنکه تصریح شده باشد؛ اما عفو موضوع ماده 98قانون مجازات اسلامی ،عفو عمومی است که مطابق ماده 97همین قانون از سوی قانونگذار اعطاء میشود و از آنجا که به تصویب قوه مقننه میرسد ،موجب زوال آثار جرم و محکومیت است. ثانیاً ،با توجه به آنچه در بند فوق آورده شد و با لحاظ قسمت اخیر بند »ث« ماده 134قانون مجازات اسلامی )اصلاحی ( 1399و تبصره 3ماده 25همین قانون ،عفو خصوصی در حکم اجرای مجازات است و اثر تبعی محکومیت پس از سپری شدن مدتهای مقرر در ماده 25قانون یادشده از زمان عفو رفع میشود و به موجب ماده 137همین قانون، چنانچه شخص از زمان عفو تا حصول اعاده حیثیت مرتکب جرم عمدی تعزیری درجه یک تا شش شود ،مشمول مقررات تکرار جرم تعزیری خواهد بود. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه