نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۴۱

چنانچه زوج درخواست صدور گواهی عدم سازش علیه زوجه غایب به دادگاه صالح تقدیم کرده باشد و مطابق ماده 8قانون حمایت خانواده مصوب ،1391مجهولالمکان بودن زوجه برای دادگاه احراز شود؛ آیا دادگاه بدون دریافت تقاضای زوجه میتواند به استناد ماده 29این قانون رأساً در خصوص امور و حقوق مالی زوجه؛ از جمله اجرتالمثل ،نفقه ،مهریه و نحله تعیین تکلیف و اجرا و ثبت صیغه طلاق را به ایداع این وجوه به حساب سپرده دادگستری منوط کند؟

اولاً ،با عنایت به ماده 29قانون حمایت خانواده مصوب ،1391دادگاه ضمن رأی خود در مورد طلاق زوجین؛ اعم از حکم و یا گواهی عدم امکان سازش ،باید در خصوص تمامی حقوق زوجه نیز تعیین تکلیف کند؛ بر این اساس، چنانچه در پرونده طلاق به درخواست زوج ،زوجه در جلسات دادرسی حاضر نشود و یا مجهولالمکان باشد و در نتیجه درخواستی برای حقوق مالی زوجه مطرح نشود ،دادگاه باید ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش ،حقوق مالی زوجه را تعیین کند؛ در این صورت ،اجرای گواهی عدم امکان سازش مستلزم ایداع حقوق مالی زوجه به حساب سپرده امانی مربوطه یا صدور حکم اعسار زوج از پرداخت حقوق مزبور است. ثانیاً ،الزام قانونی موضوع ماده 29قانون حمایت خانواده مصوب 1391مبنی بر تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه )حقوق ناشی از ایام زوجیت( فرع بر آن است که این حقوق با لحاظ مندرجات پرونده ،قابلیت رسیدگی و احراز داشته باشد؛ بنابراین ،در مواردی که به لحاظ مجهولالمکان بودن زوجه و یا به علت دیگر ،تعیین جهیزیه ،نفقه و یا دیگر موارد مذکور در ماده 29یادشده و صدور رأی در این خصوص ممکن نباشد ،مستند به ماده 16آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده مصوب ،1393/11/27پرونده نسبت به این موارد مفتوح میماند تا بعداً رسیدگی و نسبت به دیگر حقوق زوجه باید تعیین تکلیف شود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه