نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۴۰۹

چنانچه به موجب حکم قطعی احراز شود مضمونله طلبی از مضمونعنه ندارد و ضامن دعوای استرداد لاشه چکهای ضمانتی را مطرح کند و همچنین دعوای مطالبه وجه چک ها نیز توسط ثالث در دادگاه دیگری مطرح و به صدور حکم قطعی منجر شود ،آیا شعبه رسیدگیکننده به خواسته استرداد لاشه چک تضمینی میتواند با تقاضای خواهان )ضامن( که صادرکننده چک میباشد ،دستور موقت مبنی بر توقف عملیات اجرایی در خصوص اجراییههای صادره از دیگر شعب دادگاه را با تمسک به حکم ذیل ماده ) 23اصلاحی (1397قانون صدور چک مصوب سال 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی صادر کند؟ توضیح آنکه در فرض سؤال به سبب شمول مرور زمان ،امکان طرح شکایت کیفری خیانت در امانت وجود ندارد.

اولاً ،با عنایت به مواد 8و 316قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 صدور دستور موقت به منظور جلوگیری از اجرای آراء دادگاه ها مجاز نیست و این امر صرفاً در مورد اجراییههای ثبتی امکانپذیر است؛ بر این اساس ،صدور دستور موقت برای جلوگیری از عملیات اجرایی شعبه دیگر ،فاقد وجاهت قانونی است. ثانیاً ،حکم موضوع ماده ) 23اصلاحی (1397قانون صدور چک مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی، حکمی خاص و ناظر بر صدور اجراییه نسبت به مبلغ چک و حقالوکاله وکیل به درخواست دارنده چک و وفق ترتیبات و شرایط مقرر در این ماده است که در فرض صدور اجراییه اگر صادرکننده یا قائممقام قانونی او دعوایی مانند مشروط یا بابت تضمین بودن یا تحصیل چک از طرق مجرمانه اقامه کند ،در موارد مذکور در این ماده، مرجع قضایی رسیدگی کننده قرار توقف عملیات اجرایی را حسب مورد با اخذ و یا بدون اخذ تأمین مناسب صادر می کند که این امر متفاوت از صدور دستور موقت موضوع استعلام است و به فرض سؤال که صادرکننده چک دعوای استرداد لاشه چک را مطرح و به موجب رأی قطعی صادره از مرجع قضایی دیگر ،حکم بر استحقاق دارنده بعدی چک بر مطالبه وجه آن صادر و در فرایند اجرای رأی است ،قابل تسری نمیباشد. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه