استعلام
به صراحت مواد 13و 19آییننامه مالی شهرداریها مصوب 1346/4/12با اصلاحات و الحاقات بعدی ،اموال
منقول و غیر منقول شهرداری باید صرفاً از طریق مزایده به فروش برسد و در صورتی که طرف مقابل شهرداری،
مؤسسات و شرکتهای وابسته به دولت باشد ،وفق ماده 19آییننامه یادشده ،توافق طرفین و تأیید شورای شهر
برای انتقال مالکیت امری ضروری است .از طرفی مطابق بند 6ماده 55قانون شهرداری مصوب 1334با
اصلاحات و الحاقات بعدی کمک به مؤسسات بهداشتی ،تعاونی و فرهنگی مانند پرورشگاه ،درمانگاه،
شیرخوارگاه ،آسایشگاه معلولین ذهنی ،کتابخانه ،کودکستان و امثال آن امری مجاز است و شهرداری با تصویب
شورای شهر میتواند اراضی متعلق به خود را با حفظ مالکیت به صورت رایگان به منظور احداث بنا و استفاده
در اختیار مؤسسات مزبور قرار دهد.
با عنایت به مقررات قانونی پیشگفته ،آیا حکم مقرر در بند 6ماده 55قانون شهرداری شامل اقدامات فرهنگی
ارگانهای دولتی نیز میشود؟ به عنوان مثال ،آیا شهرداری میتواند اموال غیر منقول خود را برای انجام اقدامات
فرهنگی به صورت رایگان و با حفظ مالکیت ،در اختیار ناحیه مقاومت بسیج قرار دهد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
نخست .قانونگذار در بند 6ماده 55قانون شهرداری مصوب 1334با اصلاحات و الحاقات بعدی ،شهرداری را
به اجرای تبصره یک ماده 8قانون تعلیمات اجباری )قانون راجع به آموزش و پرورش عمومی اجباری و مجانی
مصوب 1322با اصلاحات بعدی؛ با لحاظ ردیف 375قانون الغای برخی قوانین از تاریخ 1310/1/1تا
1328/12/29مصوب (1396و تأسیس مؤسسات فرهنگی و بهداشتی و تعاونی و همچنین کمک به »این قبیل
مؤسسات« و مساعدت مالی به آنها مکلف دانس ته و در ذیل این بند به شهرداری این اختیار را داده است که با
تصویب انجمن شهر ،اراضی و ابنیه متعلق به شهرداری را با حفظ مالکیت به رایگان و یا با شرایط معین در اختیار
این قبیل مؤسسات قرار دهد؛ هر چند عبارت »این قبیل مؤسسات« در این بند اطلاق دارد؛ اما با لحاظ برخی
مصادیق مؤسسات و انجمنهای مذکور در بند 6ماده 55یادشده ،از سیاق این بند چنین مستفاد است که حکم
آن ناظر بر آن قسم مؤسسات فرهنگی است که در ماهیت امر و به عنوان وظیفه اصلی به منظور اشاعه فرهنگ
و ارائه خدمات فرهنگی تأسیس شدهاند و صرف انجام برخی فعالیتهای فرهنگی در کنار دیگر وظایف تخصصی
و سازمانی محوله ،نمیتواند موجب و مجوزی برای استفاده از حکم ذیل بند 6ماده 55قانون شهرداری مصوب
1334با با اصلاحات و الحاقات بعدی باشد.
دوم .با توجه به ماده 3دستورالعمل نحوه استعلام حقوقی و پاسخ به آن در قوه قضاییه مصوب ،1398/9/19
تطبیق حکم قانون بر برخی مصادیق؛ از جمله مصداق مذکور در استعلام ،از وظایف این اداره کل خارج است.
دکتر محمدعلی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه