استعلام
تبصره ماده ) 13الحاقی (1402/1/20آییننامه اجرایی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و
بدسرپرست و ماده 45شیوهنامه مراقبت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب 1402/5/25
وزیر دادگستری و رئیس مرجع ملی حقوق کودک ،سازمان بهزیستی کشور میتواند کودکان و نوجوانان
بیسرپرست و بدسرپرست را که به دستور مرجع قضایی به سازمان مزبور معرفی شده یا میشوند تا تعیین تکلیف
نهایی در مرجع قضایی ،به طور موقت رأساً یا از طریق مؤسسات مراقبت خانوادهمحور به خانوادههای دارای
صلاحیت بسپارد.
آیا مراقبت موقت یادشده از مصادیق »سرپرستی« محسوب شده و والد خانواده میزبان از مزایای موضوع ماده
21قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب 1392برخوردار خواهد شد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
اولاً» ،مراقبت موقت« از کودک یا نوجوان بیسرپرست یا بدسرپرست موضوع ماده 45شیوهنامه مراقبت موقت
از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب 1402/5/25وزیر دادگستری و رئیس مرجع ملی
حقوق کودک ،توسط سازمان بهزیستی کشور و یا مؤسسه مراقبت خانواده محور به خانواده میزبان )موضوع بند
12ماده یک شیوهنامه یادشده( واگذار میشود و لغو آن نیز در حدود ماده 69این شیوهنامه به دستور کارگروه
مراقبت از کودکان و نوجوانان اداره بهزیستی شهرستان صورت می گیرد و این نها د متفاوت از نهاد »سرپرستی«
است که وفق ماده یک قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب 1392با اذن
مقام معظم رهبری و با رعایت ترتیبات مقرر در این قانون؛ از جمله با صدور قرار دوره سرپرستی آزمایشی شش
ماهه و صدور بعدی حکم سرپرستی توسط دادگاه با اخذ تضمینات و تعهدات موضوع این قانون از متقاضی امر
سرپرستی صورت میگیرد )مواد 14 ،13 ،11و 15قانون(.
ثانیاً ،برخورداری سرپرست از مزایای حمایتی حق اولاد و مرخصی دوره مراقبت برای کودکان زیر سه سال
)معادل مرخصی دوره زایمان( و برخورداری کودک یا نوجوان تحت سرپرستی از مجموعه مزایای بیمه تکمیلی،
به شرح مذکور در ماده 21قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب ،1392ناظر
به نهاد »سرپرستی« موضوع این قانون است و قابل تسری به نهاد »مراقبت موقت« موضوع ماده 45شیوهنامه
صدرالذکر نمیباشد؛ بویژه آنکه ،وفق ماده 67این شیوهنامه ،اصل بر تبرعی بودن مراقبت موقت و تأمین هزینهها
از سوی خانواده میزبان است؛ اما به کودک یا نوجوان دارای شرایط ویژه ،در صورت درخواست خانواده میزبان،
حمایت مالی مستمر یا غیر مستمر توسط سازمان بهزیستی کشور و در قالب دستورالعمل جامع مالی این سازمان
پرداخت میشود )ماده 68شیوهنامه(.
با توجه به مراتب و مستندات پیشگفته ،تسری مزایای حمایتی موضوع ماده 21قانون حمایت از کودکان و
نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب 1392به خانواده میزبان و کودک و نوجوان سپرده شده به این
خانواده ،فاقد موقعیت قانونی است.
دکتر محمدعلی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه