نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۳۶

اگر نسبت به موضوع دعوا از سوی دو شعبه دادگاه تجدیدنظر آراء متعارض صادر شود ،آیا میتوان ماده 39قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356را نسبت به تمام طرفین دعوا اعمال کرد؟

اولاً ،اعاده عملیات اجرایی موضوع ماده 39قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356صرفاً ناظر بر اعمال و اقداماتی است که در مقام اجرای حکم انجام گرفته است. ثانیاً ،در فرض سؤال و صدور دو رأی معارض از دو شعبه دادگاه تجدید نظر )حوزه قضایی یک استان( در خصوص موضوع واحد ،راهکار مناسب قانونی برای رفع تعارض ،اعمال مقررات اعاده دادرسی موضوع مواد 426به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379است. ثالثاً ،چنانچه در خصوص موضوعی مانند تخلیه یا خلع ید مشاعی به نفع برخی شرکا و علیه شرکای دیگر حکم محکومیت صادر شود و پس از اجرای حکم در دادرسی جداگانه در خصوص برخی طرفین حکم نقض شود ،با توجه ماده 359قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و ماده 43قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356و رعایت مقررات نحوه تصرف در خصوص اموال مشاعی و با توجه به قابل تجزیه بودن آراء صادره ،در اجرای مقررات ماده 39قانون اخیرالذکر ،عملیات اجرایی صرفاً نسبت به اشخاصی که حکم در خصوص آنها نقض شده است ،اعاده میشود و نسبت به دیگران تسری ندارد؛ اما در فرضی که موضوع حکم از جمله موارد تجزیه ناپذیر باشد؛ مانند آنکه حکم بر رفع مزاحمت دو نفر در خصوص مسدود کردن روزنه یا پنجره مشرف به ملک خواهان صادر و رأی نسبت به یکی از خواندگان قطعی و اجرا شود و سپس در اثر واخواهی یا تجدید نظرخواهی یکی دیگر از خواندگان حکم نقض شود ،با توجه به مقررات حاکم بر این امر؛ از جمله ماده 359قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و تجزیهناپذیر بودن موضوع حکم و تسری اثر نقض به دیگران ،در اعمال ماده 39قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356عملیات اجرایی به طور کلی اعاده میشود. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه