نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۳۱۸

اولاً ،آیا دادگاه کیفری یک و دو نسبت به یکدیگر دارای صلاحیت ذاتی میباشند یا خیر؟ ثانیاً ،آیا دادگاه اطفال و نوجوانان چه در مرحله کیفری یک و چه در مرحله کیفری دو نسبت به یکدیگر و نسبت به سایر مراجع قضایی دارای صلاحیت ذاتی میباشند یا خیر؟

اولاً ،با توجه به رأی وحدت رویه شماره 752مورخ 1395/6/3هیأت عمومی دیوان عالی کشور ،صلاحیت دادگاه کیفری یک و دو نسبت به یکدیگر ذاتی نیست؛ بلکه نسبی است. ثانیاً ،با عنایت به حکم ماده 294قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و تقسیم دادگاههای کیفری به دادگاه کیفری یک ،کیفری دو ،دادگاه انقلاب ،دادگاه اطفال و نوجوانان و دادگاههای نظامی و با توجه به صلاحیت هر یک از این مراجع در رسیدگی به امور کیفری و با استفاده از حکم ماده 304و مفهوم مخالف تبصره یک ماده 298قانون یادشده ،دادگاه اطفال و نوجوانان که صرفاً صلاحیت رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان کمتر از هجده سال تمام شمسی را دارد و شعبه یا شعبی از دادگاه کیفری دو نیست ،در زمره دادگاههای اختصاصی است؛ بنابراین صلاحیت این دادگاه نیز ذاتی میباشد؛ مفاد مواد 402و 411قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392مؤید این دیدگاه است .همچنین با توجه به ماده 315قانون یاد شده ،دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان شعبهای از دادگاه کیفری یک است که به صورت تخصصی تشکیل میشود و صلاحیت این دو دادگاه نسبت به دادگاه اطفال و نوجوانان و همچنین صلاحیت دادگاه اخیر نسبت به دیگر مراجع قضایی ،از نوع صلاحیت ذاتی است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه