نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۳۱۶

دادگاه بدوی رأی به محکومیت حبس و جزای نقدی و برائت صادر و نصف مجازات حبس را تعلیق کرده است؛ متهم در مهلت تجدید نظرخواهی با تسلیم به رأی ،اعمال ماده 62قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392را درخواست نموده است؛ با اعتراض شاکی به دادنامه که متضمن حکم برائت نیز بوده است ،دادگاه تجدید نظر دادنامه را عیناً تأیید کرده است .در چنین فرضی آیا دادگاه یادشده میتواند با توجه به تسلیم محکومعلیه به رأی و درخواست وی از نهادهای ارفاقی موضوع ماده 62قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری به نفع متهم استفاده کند؟

اولاً ،سؤال دارای ابهام است؛ چنانچه مقصود این است که در مورد یک اتهام متهم ،حکم به محکومیت حبس و جزای نقدی و نسبت به دیگر اتهام وی رأی برائت صادر شده است و شاکی در اجرای بند »ب« ماده 433قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392صرفاً نسبت به رأی برائت متهم درخواست تجدید نظر کرده و نه رأی محکومیت ،با عنایت به تأکید مقنن بر »محکومیت تعزیری« در صدر ماده 442قانون یادشده و رأی وحدت رویه شماره 756مورخ 1395/10/14هیأت عمومی دیوان عالی کشور و با لحاظ ماده 493قانون پیشگفته، محکومعلیه نسبت به حکم محکومیتی که به آن تسلیم شده است ،میتواند از تخفیف مجازات موضوع ماده 442 قانون مذکور بهرهمند شود و تجدید نظرخواهی شاکی صرفاً نسبت به رأی برائت ،مانع و نافی از این امر نمیباشد. ماده 493قانون پیشگفته ،مؤید این استنباط است. ثانیاً ،مطابق ماده 21آییننامه اجرایی مراقبتهای الکترونیکی مصوب 1397/4/10رئیس قوه قضاییه »فرد تحت مراقبت الکترونیکی مطابق مقررات از حقوقی مانند عفو ،آزادی مشروط و مرخصی برخوردار میباشد«؛ موارد مذکور در این ماده جنبه تمثیلی دارد و نشان می دهد که اصولاً جمع بین استفاده از حقوق مذکور و تحت نظارت الکترونیکی قرار گرفتن ،امکانپذیر است ،بنابراین محکومعلیه که پیش از پایان مهلت تجدید نظرخواهی، حق تجدید نظرخواهی خود را اسقاط یا درخواست تجدید نظر را مسترد کرده و از تخفیف مجازات موضوع ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری برخوردار شده است ،اعمال این تخفیف از سوی دادگاه نافی درخواست اعمال ماده 62قانون مجازات اسلامی مصوب 1392مبنی بر قرار دادن متهم تحت نظارت سامانه های الکترونیکی و پذیرش آن از سوی دادگاه نمیباشد. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه