استعلام
بر اساس مفاد بند یک ماده 87قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
مصوب ، 1395دولت موظف است اقدامات لازم برای اجرای صحیح و بهموقع قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران
مصوب 1386با اصلاحات و الحاقات بعدی را به عمل آورده اعتبار کافی را در بودجه سنواتی پیشبینی نماید و کلیه
آییننامه های اجرایی آن را حداکثر تا شش ماهه سال اول اجرای قانون برنامه تصویب و ابلاغ نماید .همچنین بند »د«
این ماده در صدد اصلاح ماده 21قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران مصوب 1386با اصلاحات و الحاقات بعدی
برآمده است که بر اساس ماده 21قانون اخیرالذکر ،بیست و پنج درصد از نیازهای استخدامی و تأمین نیروهای مورد
نیاز تمامی دستگاهها؛ اعم از رسمی ،پیمانی ،قراردادی و شرکتی میبایست به ایثارگران اختصاص یابد .به رغم تصریح
قانون برنامه ششم یادشده به عنوان قانون بالادستی ،قانونگذار در بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال 1400کل کشور
و بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401کل کشور ،در اجرای بند »د« ماده 87قانون برنامه ششم توسعه،
دستگاههای مشمول ماده 2قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران را مکلف کرده است تا نسبت به تبدیل وضعیت
استخدامی ایثارگران اقدام نمایند .همانگونه که مستحضرید هرگونه اقدام سازمان صدا و سیما در اجرای بند »و« تبصره
20قانون بودجه سال 1401کل کشور نیازمند تأمین اعتبار لازم بوده و در صورت عدم تأمین اعتبار اقدامی متصور
نبوده و میبایست از اعتبارات دیگر بخشهای سازمان صدا و سیما از جمله برنامهسازی و تعمیر و نگهداری فرستندهها
پرداخت شود .ضمن آنکه ،اجرای مفاد ماده 87قانون برنامه ششم یادشده نیازمند تصویب آییننامه توسط دولت بوده
که این امر نیز انجام نشده ا ست .از آنجا که زمان اجرای بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال 1400کل کشور و بند
»و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401کل کشور سپری شده و این حکم مجدداً در سال 1402تنفیذ نشده است ،این
امر بدین معناست که تکلیف یادشده صرفاً به این دو سال مقید بوده و خارج از آن حکم ،قانون برنامه ششم باید به
عنوان قانون بالادستی در خصوص ایثارگران اجرا شود .با توجه به توضیحات پیشگفته ،از آنجا که متن مواد قانونی
باید به عنوان یک کل نگریسته شود و در مواد قانونی ،هرگونه اقدام در این زمینه نیازمند تأمین اعتبار و تصویب آییننامه
توسط دولت دانسته شده است و با توجه به وضعیت خاص سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران که بودجه
خود را به عنوان کمک ،زیان دریافت میکند ،آیا این سازمان میتواند بدون تأمین اعتبار از سوی دولت ،تمامی نیروهای
ایثارگر خود را تبدیل وضعیت نماید؟ آیا میتوان گفت مهلت استفاده از مفاد بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال
1400کل کشور و بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401کل کشور ،پس از مدت یاد شده نیز جریان دارد و به
دیگر سنوات هم سرایت میکند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
اولاً ،تبدیل وضعیت ایثارگران موضوع بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال 1400کل کشور و بند »و« تبصره
20قانون بودجه سال 1401کل کشور ،مقید به تأمین اعتبار نشده است؛ هرچند در مقرره نخست برای اجرای
آن ،اعتبار خاصی پیش بینی شده بود؛ ضمن آنکه ،علیالاصول تبدیل وضعیت اشخاصی که تحت هر عنوانی
دارای رابطه استخدامی میباشند ،مستلزم تأمین اعتبار مستقلی نمیباشد؛ بر این اساس ،سازمان صدا و سیمای
جمهوری اسلامی ایران نیز همانند دیگر دستگاههای اجرایی موضوع ماده 5قانون مدیریت خدمات کشوری
مصوب 1386با اصلاحات و الحاقات بعدی ،مکلف به اجرای مفاد مقررههای صدرالذکر در تبدیل وضعیت
ایثارگران مشمول در بازه زمانی مذکور در این قوانین میباشد.
ثانیاً ،با عنایت به اینکه اجرای احکام مندرج در قوانین بودجه کشور ،مربوط به همان سال است و این امر در
قوانین بودجه سالهای 1400و 1401کل کشور تصریح شده است و با لحاظ ردیف 137قانون فهرست قوانین
و احکام نامعتبر در حوزه ایثارگران مصوب 1404و منسوخ دانستن بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401
کل کشور ،احکام مندرج در مقررات صدرالذکر مربوط به همان سال اجرای قانون است و به سنوات بعدی قابل
تسری نیست؛ اما از آنجا که در شق 3بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401کل کشور ،مقرر شده است
که افرادی که تا پایان بهمن ماه 1400در دستگاه ذی ربط مشغول به کار بوده اند ،مشمول این قانون هستند؛ آن
عده از مشمولانی که وفق مقررات قانونی؛ از جمله بندهای صدرالذکر و دستورالعمل شماره 13758مورخ
1400/3/19سازمانهای اداری و استخدامی و برنامه و بودجه کشور در خصوص نحوه اجرای بند »د« تبصره
20قانون بودجه 1400کل کشور ،از شرایط قانونی لازم برای تبدیل وضعیت برخوردار میباشند؛ اما تاکنون
تبدیل وضعیت آنان انجام نشده است ،عدم تمدید حکم مقرر در قانون بودجه سال 1401در قوانین بودجه
سالهای بعد و یا عدم پیشبینی مقرره مشابهی در این زمینه ،مسقط حق مکتسبه آنان نیست و تبدیل وضعیت
این افراد مطابق شرایط قانونی بلامانع است.
دکتر محمدعلی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه