نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲۸۹

با عنایت به این که مفاد رأی وحدت رویه شماره 826مورخ 1401/8/24هیأت عمومی دیوان عالی کشور که بر مبنای لزوم تفسیر مضیق نصوص جزایی ،سابقه محکومیت قطعی مذکور در بند »پ« ماده ) 45الحاقی (1396 قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1367با اصلاحات و الحاقات بعدی را محکومیت قابل اجرا ،پس از اعمال نهادهای ارفاقی؛ از جمله عفو یا تخفی ف مجازات از سوی مقام معظم رهبری دانسته است ،خواهشمند است در این خصوص به پرسشهای زیر پاسخ دهید: الف -با توجه به اینکه مطابق ماده 134قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392نهاد ارفاقی آزادی مشروط در حکم اجرا است ،آیا همچنان رأی وحدت رویه یادشده نهاد ارفاقی آزادی مشروط را نیز شامل میشود؟ ب -چنانچه مدت سابقه محکومیت محکومعلیه ،حبس بیشتر از پانزده سال است؛ اما محکومعلیه در محکومیت سابق خود مشمول عفو مقام معظم رهبری در خصوص جزای نقدی و مشمول آزادی مشروط در خصوص باقیمانده مدت حبس شده باشد؛ به نحویکه در محکومیت سابق )پانزده سال حبس( به دلیل آزادی مشروط، باقیمانده مدت حبس اجرا نشده باشد ،آیا چنین محکومی از شمول بند »پ« ماده 45صدرالذکر خارج است؟ آیا به سبب عدم اجرای کامل حبس ،مشمول رأی وحدت رویه یادشده میشود؟ پ -چنانچه محکومیت سابق محکومعلیه بیش از پانزده سال حبس باشد؛ اما به دلیل متواری بودن محکومعلیه یا غیبت از مرخصی ،حبس وی اجرا نشده باشد ،آیا از شمول بند »پ« ماده 45صدرالذکر خارج است؟ آیا به جهت عدم اجرای کامل حبس ،مشمول رأی وحدت رویه یادشده میباشد؟

الف ،ب و پ -با توجه به رأی وحدت رویه شماره 826مورخ 1401/8/24هیأت عمومی دیوان عالی کشور که مبنای محاسبه »سابقه محکومیت قطعی« مذکور در بند »پ« ماده ) 45الحاقی ( 1396قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1367با اصلاحات و الحاقات بعدی را» ،محکومیت قابل اجرا« پس از اعمال نهادهای ارفاقی؛ از جمله عفو یا تخفیف مجازات از سوی مقام رهبری دانسته است و ار آنجا که آزادی مشروط نیز از جمله نهادهای ارفاقی است؛ بنابراین مفاد رأی وحدت رویه یاد شده در مورد آزادی مشروط نیز قابل اعمال و تسری است و در مواردی که فرد محکوم به بیش از پانزده سال حبس قطعی ،متواری است ،با توجه به اینکه محکومیت وی همچنان لازمالاجرا است ،مشمول بند »پ« ماده 45یادشده است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه