نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲۶۴

به موجب ماده 13قانون مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی مصوب 1346با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 85آییننامه اجرایی قانون اصلاح ماده 13قانون یادشده وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه های علوم پزشکی ،موظفند از مراکز تولید ،توزیع و عرضه مواد خوردنی و آشامیدنی بازدید به عمل آورند و در صورت مشاهده تخلف بهداشتی ،پس از اخطار و عدم رفع نواقص ،پرونده را به مرجع قضایی صالح ارجاع دهند؛ همچنین وفق ماده 688قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375تشخیص اینکه اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته میشود بر عهده وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی است. لذا با عنایت به مستندات پیشگفته و نظر بر اینکه مأموران وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی به عنوان ضابطان قضایی خاص ،وظیفه نظارت و گزارشدهی تخلفات و جرایم بهداشتی را بر عهده دارند ،خواهشمند است اعلام فرمایید آیا وزارتخانه یادشده و دانشگاههای علوم پزشکی در اینگونه موارد باید هزینه دادرسی را پرداخت کنند؟

وفق ماده 559قانون آیین دادرسی کیفری )اصلاحی » (1394شاکی باید هزینه شکایت کیفری را برابر قانون در هنگام طرح شکایت تأدیه کند «...؛ در مواردی که واحدهای دولتی )ادارات و سازمانهای دولتی و کارکنان آنها( در اجرای وظایف نظارتی و قانونی خود ،مکلف به اعلام جرم به مراجع ذیربط باشند؛ همانند وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در بزه موضوع ماده 688قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375و ماده 13 قانون مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی مصوب 1346با اصلاحات و الحاقات بعدی ،از آنجا که اعلام آنها به سبب انجام وظیفه قانونی است ،اعلامکننده جرم به شمار میروند و نه شاکی و اعلام آنان در خصوص جرایم نیز شکواییه )شکایت کیفری( به شمار نمیرود تا پرداخت هزینه )الصاق تمبر( شکایت کیفری موضوع ماده یادشده در مورد آنها الزامی باشد؛ در واقع ،پرداخت هزینه دادرسی در اینگونه موارد سالبه به انتفاء موضوع است .شایسته ذکر است ،تشخیص اینکه سازمان یا اداره دولتی اعلام کننده جرم است و یا شاکی ،بر عهده قاضی رسیدگیکننده است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه