نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲۲

آیا اشخاصی که اصحاب دعوا محسوب نمیشوند؛ اما قصد طرح دعوا مانند ورود ثالث یا اعتراض ثالث اجرایی در خصوص همان پرونده را دارند و قراینی هم بر صحت ادعای آنان وجود دارد ،میتوانند تهیه رونوشت از اوراق پرونده را درخواست کنند؟ آیا تسلیم رونوشت به این اشخاص مجاز است؟

اولاً ،قانونگذار به صراحت در ماده 351قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392با اصلاحات و الحاقات بعدی، تهیه تصویر از اوراق پرونده را صرفاً برای شاکی یا مدعی خصوصی و متهم یا وکلای آنها به رسمیت شناخته است و در تبصره همین ماده نیز استثنائات این حکم را پیشبینی کرده است؛ حکمی که در دادرسیهای مدنی و نسبت به اصحاب این قسم دعاوی نیز مجری است؛ بر این اساس و با توجه به صراحت قانونی و به سبب جلوگیری از هرگونه سوء استفاده احتمالی اشخاص ثالث و به لحاظ حفظ حقوق اصحاب دعوا و رعایت اصل محرمانگی ،به صرف ادعای ثالث مبنی بر طرح بعدی دعوا در خصوص همان پرونده در قالب معترض و یا وارد ثالث؛ هر چند مستند به قرائنی نیز باشد ،نمیتوان تصویر اوراق پرونده را در اختیار این اشخاص قرار داد ،مفاد ماده 22قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356مؤید این دیدگاه است. ثانیاً ،حکم خاص مندرج در برخی قوانین؛ از جمله بند »پ« ماده 2قانون شفافیت قوای سه گانه ،دستگاههای اجرای ی و سایر نهادها مصوب 1403و بند »ت« ماده 653قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392مبنی بر تکلیف قوه قضاییه به انتشار آراء قطعی مراجع قضایی و شبهقضایی از طریق درگاه ملی قوه قضاییه ،باید با رعایت موازین امنیتی و شرعی و حفظ اطلاعات شخصی و با لحاظ حکم مقرر در ماده 15قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 1387با اصلاحات بعدی صورت گیرد و قابل تسری به فرض سؤال نیست؛ همچنین نمی توان از این مواد قانونی در راستای تکلیف مراجع قضایی به تهیه و ارائه رونوشت اوراق پرونده به اشخاص ثالث اخذ ملاک کرد. فریده شکری معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه