استعلام
در خصوص جرایم مالیاتی مقرر در ماده 274قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366با اصلاحات و الحاقات
بعدی ،که دارای مجازات درجه شش میباشد ،با توجه به حکم ماده 277این قانون که بیان داشته» :مرتکب یا
مرتکبان جرایم مالیاتی علاوه بر مجازاتهای مقرر در مواد 274تا 276این قانون ،مسؤول پرداخت اصل مالیات
و جریمه های متعلق قانونی ...و همچن ین ضرر و زیان وارده به دولت با حکم مراجع صالح قضایی میباشند،«.
خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
-1در مقام تعقیب متهم آیا میزان اصل و جریمه مالیات در تعیین میزان قرار تأمین کیفری لحاظ میشود؟
-2آیا دادگاه کیفری دو مکلف به رسیدگی و اتخاذ تصمیم در خصوص ضرر و زیان وارده به دولت و یا اصل
یا جریمه مالیات میباشد و یا آنکه ،اداره امور مالیاتی باید دادخواست حقوقی ارائه نماید و یا از طریق دیگر
مراجع صالح اقدام کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1ماده 219قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392به طور مطلق و بدون قید »مطالبه زیاندیده« مقرر
داشته است» :مبلغ وجه التزام ،وجهالکفاله و وثیقه نباید در هر حال از خسارت وارده به بزهدیده کمتر باشد «...؛
بر این اساس ،در صدور قرار تأمین کیفری ،باید به طور مطلق خسارت وارده به بزهدیده مد نظر قرار گیرد و
حکم مقرر در این ماده شامل جرم مالیاتی موضوع ماده 274قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366نیز میشود
و باید در صدور قرار تأمین کیفری ،اصل مالیات و جریمههای متعلق قانونی و ضرر و زیان وارده به دولت
موضوع ماده 277قانون یادشده نیز لحاظ شود.
-2ضرر و زیان ناشی از جرم و صدور حکم به جبران آن از حیث ماهیت ،مجازات محسوب نمیشود و مطالبه
آن عنوان دعوای حقوقی دارد و با توجه به قاعده کلی مذکور در ماده 15قانون آیین دادرسی کیفری مصوب
، 1392صدور حکم به جبران خسارت نیازمند تقدیم دادخواست است؛ مگر اینکه به تصریح قانون نیازمند این
امر نباشد؛ بنابراین صرف عبارت »علاوه بر مجازاتهای مقرر در مواد 274تا 276این قانون مسؤول پرداخت
اصل مالیات و جریمههای متعلقه قانونی ...و همچنین ضرر و زیان وارده به دولت با حکم مراجع صالح قضایی
میباشند« به شرح مذکور در ماده 277قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366با اصلاحات و الحاقات بعدی،
به معنی نفی ضرورت تقدیم دادخواست و رعایت تشریفات مربوط نیست.
دکتر محمدعلی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه