استعلام
با عنایت به آنی بودن جرم تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها و از آنجا که تشخیص زمان وقوع بزه برای تعیین
مرور زمان ،امری ضروری است در تغییر کاربری به نحو احداث بنا یا استخر و مانند آن ،آیا زمان گودبرداری و
حفاری ملاک است و یا زمان شروع به احداث بنا یا استخر؟
پاسخ اداره کل حقوقی
با لحاظ رأی وحدت رویه شماره 822مورخ 1401/3/31هیأت عمومی دیوان عالی کشور و عنایت به اینکه
بزه تغییر غیر مجاز کاربری اراضی زراعی و باغ ها موضوع قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب
1374با اصلاحات و الحاقات بعدی جرم مستمر محسوب نمیشود و به موجب ماده ) 10الحاقی (1385قانون
یادشده و دستورالعمل تعیین مصادیق تغییر کاربری غیر مجاز موضوع ماده 10آن قانون ،هرگونه اقدام از قبیل
ایجاد بنا و تأسیسات ،برداشتن یا افزایش شن و ماسه ،گودبرداری ،خاکریزی مصوب 1386/6/13وزیر جهاد
کشاورزی مصداق تغییر کاربری غیر مجاز محسوب شده است ،عنصر مادی این جرم در زمانی محقق میشود
که اقدامات اولیه انجام و سبب تغییر کاربری غیر مجاز شده است.
بر این اساس در فرض استعلام ،با انجام عملیاتی که ملک را از وضعیت زراعی و یا باغی خارج میکند؛ مانند
گودبرداری یا خاکریزی ،بزه مذکور واقع شده و مبدأ مرور زمان محسوب میشود و تداوم عملیات ساخت و
ساز و احداث و تکمیل بنا در ملک تغییر کاربری داده شده ،در تعیین تاریخ وقوع جرم تأثیری ندارد.
دکتر محمدعلی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه