استعلام
به استحضار میرساند برخی نظریات قضایی بر لزوم تنظیم سند رسمی جهت نقل و انتقال هواپیما دلالت دارند؛ این
در حالی است که وفق ماده 11قانون هواپیمایی کشوری مصوب 1328با اصلاحات و الحاقات بعدی ،ثبت در دفتر
ثبت هواپیماها ،مربوط به ثبت تابعیت هواپیما و نه ثبت مالکیت آن است ،در این راستا ،خواهشمند است به
پرسشهای زیر پاسخ دهید:
-1آیا نقل و انتقال مالکیت هواپیما در حقوق ایران باید به موجب سند رسمی انجام شود؟
-2در صورتی که پاسخ پرسش نخست مثبت باشد ،اولاً ،چه مرجعی صلاحیت قانونی برای تنظیم سند رسمی نقل
و انتقال مالکیت هواپیما را دارا میباشد؟
ثانیا ً،عدم تنظیم سند رسمی نقل و انتقال هواپیما دارای چه ضمانت اجرایی است؟
ثالثاً ،ضرورت تنظیم سند رسمی برای نقل و انتقال هواپیما شامل چه اشخاصی است؟ آیا نقل و انتقال مالکیت
هواپیما از شخص یا شرکت خارجی به شخص یا شرکت ایرانی و بر عکس نیز باید به موجب سند رسمی به عمل
آید و یا آنکه در این فروض ،نقل و انتقال هواپیما به موجب سند فروش یا گواهی انتقال مال )(Bill of Sale
صورت میگیرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
با توجه به مواد 17و 19قانون اجازه الحاق دولت ایران به مقررات هواپیمایی کشوری بینالمللی مصوب 1328
که هواپیما را دارای تابعیت کشوری میداند که در آن به ثبت رسیده است و ثبت و یا انتقال ثبت هواپیما را در
کشورهای متعاهد طبق قوانین و مقررات آن کشورها دانسته است و با عنایت به ماده 11قانون هواپیمایی کشوری
مصوب 1328با اصلاحات و الحاقات بعدی که تابعیت ا یرانی هواپیما را منوط به ثبت آن در دفتر ثبت هواپیما یا
در اداره کل هواپیمایی کشوری نموده است و همچنین با لحاظ مواد آییننامه ثبت و تابعیت هواپیماهای کشوری
مصوب 1343/11/24هیأت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ از جمله مواد 2 ،1و 5این آیین نامه در بیان
فرایند تقاضای ثبت هواپیما توسط اداره کل هواپیمایی کشوری و همچنین تغییر آن به نام مالک جدید و صدور
گواهینامه ثبت و تابعیت جدید به نام مالک جدید ،در نظام حقوقی ایران گواهی ثبت هواپیما در اداره کل هواپیمایی
کشوری ،مثبت تابعیت هواپیما در روابط بینالملل و مالکیت هواپیما در حقوق داخلی است و نیازی به ثبت در دفاتر
اسناد رسمی نیست.
دکتر احمد محمدی باردئی
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه