نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۹۱۳

چنانچه خواهان ضمن درخواست صدور دستور تخلیه ،خسارات دادرسی را نیز مطالبه کند ،آیا باید در خصوص خواسته اخیرالذکر ،پرونده تفکیک و وقت رسیدگی تعیین شود؟ توضیح آنکه ،در این خصوص اختلاف نظر است؛ برخی بر این عقیدهاند که در خواسته صدور دستور تخلیه ،مطالبه خسارات دادرسی منتفی است و ضمن صدور دستور تخلیه ،باید در خصوص خسارات دادرسی ،حکم بر بیحقی صادر شود .عدهای نیز معتقدند در چنین فرضی مطالبه خسارات دادرسی امکانپذیر است و از آنجا که خسارات دادرسی از متفرعات دستور تخلیه است ،ضمن صدور دستور تخلیه حکم به محکومیت مستأجر به پرداخت خسارات دادرسی نیز صادر میشود و در صورت عدول از دستور تخلیه ،حکم صادره در خصوص متفرعات نیز منتفی خواهد شد؛ گروه سوم نیز بر این عقیدهاند که در خصوص خسارات دادرسی باید جلسه دادرسی تشکیل شود و بر این اساس ،با تفکیک خواستهها ،ابتدا دستور تخلیه صادر و سپس در خصوص خسارات دادرسی وقت رسیدگی تعیین و در نهایت حکم به محکومیت خوانده صادر میشود.

نظر به اینکه تخلیه موضوع ماده 3قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376صرفاً به موجب دستور به عمل میآید و نه حکم که بتوان ضمن آن راجع به خسارت نیز حکم صادر کرد و با لحاظ آن که تجویز صدور دستور تخلیه از سوی مقنن به طور استثنایی و به نحو فوق العاده تعریف شده است و از سوی دیگر وفق ماده 520قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379مطالبه خسارت مستلزم رسیدگی قضایی است و خسارات دادرسی از جمله هزینه دادرسی نیز ذیل عنوان خسارت مندرج در ماده یادشده قرار میگیرد ،در فرض سؤال که خواهان افزون بر صدور دستور تخلیه ،الزام خوانده به پرداخت خسارات دادرسی را نیز درخواست کرده است ،دادگاه صلح ابتدا با احراز شرایط در خصوص تخلیه دستور لازم را صادر و سپس در خصوص خسارات دادرسی مورد مطالبه وفق عمومات رسیدگی و اتخاذ تصمیم میکند. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه