نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۸۶۴

-1در مواردی که خواهان در دادخواست چند خواسته داشته باشد ،دادگاه صالح در موارد ذیل کدام است: الف -همه دعاوی مالی باشد؛ اما برخی کمتر از یک میلیارد ریال و برخی بیش از یک میلیارد ریال تقویم شده باشد. ب -همه دعاوی غیر مالی باشد؛ برخی در صلاحیت دادگاه حقوقی و برخی دیگر در صلاحیت دادگاه صلح باشد؛ مانند دعاوی ابطال شناسنامه و الزام به تنظیم شناسنامه ج -برخی خواستهها مالی و کمتر از یک میلیارد ریال تقویم شده و برخی غیر مالی و در صلاحیت دادگاه حقوقی است. د -برخی خواستهها مالی و بیش از یک میلیارد ریال تقویم شده و برخی دیگر غیر مالی و در صلاحیت دادگاه صلح است. -2در مواردی که دعوای اصلی در صلاحیت یکی از دادگاههای صلح یا حقوقی باشد و دعوای طاری مطرح شود؛ به نحوی که از حیث نصاب در صلاحیت دادگاه رسیدگیکننده به اصل دعوا نباشد ،تکلیف چیست؟

1و -2اولاً ،نظر به اینکه موارد صلاحیت دادگاه صلح در ماده 12قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 احصا شده است و نظر به اینکه به استناد ماده 17این قانون »در مواردی که در این قانون حکمی تعیین نشده است، آیین دادرسی و ترتیبات رسیدگی ،صدور رأی و اجرای احکام دادگاه صلح حسب مورد تابع قوانین و مقررات حاکم بر دادگاههای حقوقی و کیفری است« و نیز با توجه به اینکه به استناد ماده » 65اگر به موجب یک دادخواست دعاوی متعددی اقامه شود که با یکدیگر ارتباط کامل نداشته باشند و دادگاه نتواند ضمن یک دادرسی به آنها رسیدگی کند ،دعاوی اقامهشده را از یکدیگر تفکیک و به هر یک در صورت صلاحیت جداگانه رسیدگی میکند و در غیر این صورت نسبت به آنچه صلاحیت ندارد با صدور قرار عدم صلاحیت ،پرونده را به مراجع صالح ارسال مینماید«؛ بنابراین ،دادگاه صلح در فرض سؤال باید با تفکیک دعاوی ،صرفاً به دعاوی مالی یا غیر مالی در صلاحیت خود رسیدگی کند و سایر دعاوی را با صدور قرار عدم صلاحیت ،به دادگاه صالح ارسال کند. ثانیاً ،در خصوص نحوه رسیدگی به دعاوی طاری و مرتبط ،چنانچه یکی از دعاوی از صلاحیت دادگاه صلح خارج باشد ،وفق قواعد عمومی و با اخذ ملاک از مواد 103و 17قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379رسیدگی به هر دو دعوا در صلاحیت دادگاههای عمومی است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه