نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۷۱

آیا دعوای ابطال شهادت شهود به جهت عدول از آن و به صورت مستقل )اثبات حیله( مسموع است؟ توضیح آنکه برخی قضات معتقدند با توجه به ماده 429قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ، 1379شهادت کذب یک قسم حیله است و اثبات آن به دلالت التزامی )ابلاغ حکم نهایی( باید در قالب حکم و رسیدگی مستقل باشد؛ اما برخی دیگر معتقدند دعوای مستقل فقط برای اثبات جعلیت اسناد است و نیز دیگر حیلههای غیر مصرح؛ اما شهادت کذب در زمره این مصادیق نیست و نباید به صورت مستقل مطرح شود و فقط در محکمه جزایی با صدور حکم علیه شهود که از شهادت عدول کردهاند ،محقق میشود.

اولاً ،دعوایی با عنوان ابطال شهادت شهود یا طرح هرگونه دعوا به منظور اثبات کذب بودن شهادت به طرفیت شاهد، فاقد جنبه ترافعی و غیر قابل استماع است. ثانیاً ،کذب بودن شهادت شهود در صورت اثبات می تواند از مصادیق حیله و تقلب موضوع بند 5ماده 426قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379قرار گیرد. ثالثاً ،هرچند کذب بودن شهادت شهود معمولاً در پرونده کیفری اثبات میشود؛ اما اثبات آن در دعوای حقوقی به عنوان اثبات رفتار حیله و تقلب آمیز علیه طرف دیگر که در پرونده سابق به شهادت کذب استناد کرده است نیز امکانپذیر است. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه