نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۷۰

به موجب شکایت شاکی علیه دو نفر متهم ،در دادگاه بدوی رأی بر محکومیت غیابی متهم ردیف اول و محکومیت حضوری متهم ردیف دوم صادر شده است .متهم ردیف دوم به رأی محکومیت صادره معترض و تقاضای تجدید نظرخواهی نموده و شعبه تجدید نظر با نقض رأی محکومیت صادره ،رأی بر برائت نامبرده صادر نموده است .با توجه به محکومیت غیابی متهم ردیف اول ،آیا دادگاه تجدید نظر با اختیار حاصل از ذیل بند »ب« ماده 455قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 میتواند نسبت به وی نیز رسیدگی و با وجود شرایط قانونی رأی بر برائت ایشان صادر کند؟

با عنایت به صراحت حکم مقرر در بند »ب« ماده 455قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و لحاظ وحدت ملاک و الغاء خصوصیت از آن )از حیث عدم ضرورت درخواست تجدید نظرخواهی محکومعلیه( ،حکم مذکور در بند »ب« ماده 455قانون موصوف از جهت عدم ضرورت تجدیدنظرخواهی محکوم علیه ،اصولا استثنائی بر حکم مقرر در ماده 435این قانون است؛ بنابراین در فرض سؤال که رأی نسبت به یکی از متهمان حضوری و نسبت به متهم دیگر غیابی بوده و پرونده با تجدیدنظرخواهی متهم که رأی نسبت به وی حضوری است در دادگاه تجدیدنظر مطرح گردیده و این دادگاه ،رأی دادگاه نخستین را نقض و متهم را تبرئه کرده است ،چنانچه دادگاه تجدید نظر متهم غایب را نیز بیگناه تشخیص دهد ،قابلیت واخواهی حکم غیابی توسط او ،مانع اعمال اطلاق بند »ب« ماده 455 نیست. دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه